Raspberry Pi versus Shuttle versus Gigabyte
Inhoud
Voor de volgende testen zijn alle computers voorzien van DietPi OS.
Shuttle PC
We beginnen met de Shuttle PC. De muziek klinkt heel staccato, een soort van ‘start-stop’ gevoel in de noten. Bij Mammal Hands zijn de bekkens scherp en onaangenaam. ‘In your face’ en onrustig is de beste omschrijving van de weergave, voor alle tracks. Jaap krijgt een fysieke reactie op het geluid, hij verkrampt tijdens het luisteren. ‘Mag dit alsjeblieft uit?’ klinkt het bij de derde track.
Gigabyte PC
We schakelen over naar de Gigabyte PC. Het verschil kan niet groter zijn! De imaging is verbluffend. Het stereobeeld is heel groot en diep, en alle stemmen en instrumenten staan rotsvast genageld in het stereobeeld. Vooral het koor in het stuk van Brahms is magistraal. Je hoort tegelijk een koor en de karakters van de individuele stemmen. Je ‘ziet’ de zangers duidelijk in twee rijen staan. Maar het valt vooral op hoe klein dit koor eigenlijk is en desondanks een fenomenaal geluid produceert. Het Monteverdi Choir is niet voor niets een zeer gewaardeerd koor.
Als we het geluid subjectief moeten kenschetsen, dan is het dat het ‘een high end’ beleving heeft. Veel autoriteit in de weergave, rust en detail vallen op. De nagalm van instrumenten is duidelijk langer, wat samen met de rust duidt op een hele lage ruisvloer.
Raspberry Pi
Als laatste schakelen we weer terug naar de Raspberry Pi. In deze test voeden we die met een iFi iPower2 voeding.
Ten opzichte van de Gigabyte verlies je veel detail. Met Mammal Hands, maar vooral met het Monteverdi Choir is dat duidelijk. Bij Bell X1 wint de zanger veel meer in emotionele zeggingskracht dan met de Gigabyte. Er gebeurt iets in de stem dat je helemaal in de tekst trekt die hij zingt, de synthesizers zweven als een fijne mistdeken boven de rest van de instrumenten en binden de track samen. Mammal Hands swingt meer.
Een belangrijk verschil tussen de Gigabyte en de Raspberry Pi is de precisie van de bas, wat weer van invloed is op de weergave van mid en hoge tonen. Hier geeft de Gigabyte duidelijk een betere weergave.
Jaap geeft de voorkeur aan hoe de Gigabyte de muziek weergeeft, Martijn aan de Raspberry Pi.
Een mogelijke verklaring
Dit testonderdeel is lastig te duiden. De Shuttle laat horen dat processorkracht niet alles is. De voeding van de PC, de opbouw van de PC, het lijkt allemaal van grote invloed te zijn.
De vraag is dan, hoe kan dit? Wat Audirvana doet is de binnenkomende stream, meestal in een gecomprimeerd formaat zoals FLAC, MP3, AAC of Apple Losless, omzetten in RAW PCM. RAW PCM is het formaat dat een DAC omzet naar analoog geluid.
Onze hypothese is de volgende: het omzetten gebeurt in het geheugen en de CPU en zoals met alle omzettingen kan jitter geïntroduceerd worden in het signaal. Omdat jitter dan al in het signaal zit kan de Motivo deze niet uitfilteren bij de poort, de elektrische verbinding is niet de bron van mogelijke verstoringen. Wat Audirvana doet is wat een streamer intern ook doet. Een streamer is immers ook een computer die met software de binnenkomende stream omzet naar RAW PCM. We vermoeden dat de Shuttle veel en de Gigabyte zeer weinig jitter introduceert.
Processing kracht van de CPU lijkt wel van invloed te zijn. Hoe krachtiger, hoe meer ‘high end’ het geluid van karakter wordt. We moeten nog bedenken hoe we dit kunnen testen. Maar dat het geluid te sturen is met wat voor soort PC er gebruikt wordt is wel duidelijk.
Vat ik dit voor mij ingewikkelde artikel en andere artikelen over Audirvana nu goed samen (even in combinatie met mijn eigen setup)?
Op dit moment gebruik ik Jaap’s netwerk: Router->Cat 7 kabel (2 zijdig afgeschermd)->DeLock fibre converter>Sbooster+DeLock fibre converter->Cat 7 kabel (aan 1 kant afgeschermd)->Atoll SDA 200 signature (=versterker+streamer+dac).
Daar kan ik Audirvana Plus aan toevoegen op de volgende manieren:
1. Dlink switch + lFi Power2.
2. Raspberry PI + Diet OS + SBooster 5V (eventueel 6 Volt)
3. In de Dlink Switch stop ik 3 Cat 7 Lan-kabels: a. van de laatste DeLock fibre converter in de keten, b. van de Atoll SDA 200 en c. van de minicomputer (Raspberry Pi).
In mijn setup haal ik de 5/6 Volt SBooster van de DeLock converter af en stop die in de Rasberry Pi
Alternatief is de Raspberry Pi te vervangen door een Windows PC (de Gigabyte PC). De Raspberry klinkt analoger/organisch/intiemer. De GigabytePC meer detail/digitaal/soundstage. Een krachtige windows PC (in dit geval Gigabyte PC) heeft een eigen voeding en die voeding upgraden lijkt minder noodzakelijk (en wordt een stuk duurder).
Het is beter de PC met Audirvana via Lan te verbinden dan met USB.
Het lijkt verstandig om de CPU van de (mini)computer zo min mogelijk te belasten met overbodige services en/of te zorgen voor een overcapaciteit van de processor. Dit moet nog verder worden onderzocht.
Vraag 1. Vat ik dit zo goed samen?
Vraag 2. Klopt de vooronderstelling dat met de CorePlayer van Audirvana ook Audirvana Plus kan worden gebruikt c.q. dat je daarmee via Qobuz kan streamen.
Vraag 3. Is het slim om te wachten met te investeren in een mini(computer) + Dlink + Audirvana tot Martijn hier nog meer over gaat publiceren :).
Vraag 4. Heeft iemand zin en de capaciteit om voor mij zo’n Rasberry Pi + Diet Os + Audirvana Core te maken (want ik vermoed dat mij dat niet lukt). Afhankelijk van het antwoord op vraag 3 koop ik die dan graag van je.
Bij voorbaat dank… Hartelijke groet, Rob
Audirvana Core Player is de Linux versie van of Audirvana Studio (abonnement + Tidal + Qobuz + lokale files) of Audirvana Origin (eenmalig bedrag, alleen lokale files).
Als je niet handig bent met computers en Linux, dan is mijn advies om te wachten tot er streamers en muziekservers op de markt komen die Audirvana Core Player ondersteunen en waarvoor je niet handig hoeft te zijn met computers. Die gaan er vast komen. Ik weet dat iemand de vraag al heeft gesteld aan Magna Hifi of ze hun Magna Mano streamer kunnen uitrusten met Audirvana.
Mocht er iemand zijn die een computer voor je inricht, of het nu een PC of een Raspberry Pi is: ik zou in jouw setup er voor kiezen om een NAS of computer met Audirvana gewoon aan de router te hangen, lekker uit het zicht en gehoor. Hou het simpel.
Helder, dan ga ik een 2e hands NAS/PC aan de router hangen en goed opletten wat er komend jaar op de markt wordt gebracht. Alweer bedankt Martijn; heel fijn dit!
En als afsluiter: ik heb nu 4 weken een Intel i5 minicomputer met 8Gb Ram met Audirvana Plus aan de router gekoppeld. En ik wil nooit meer iets anders; dit klinkt heel veel beter. En het klonk al zo mooi (dacht ik :)). Top!
Veel luisterplezier nog. Dank voor de terugkoppeling. Voor de lezers: welk operating system heb je gekozen?
Hi Martijn,
Windows 11, waarbij alle standaard functies en processen nu nog zijn ingeschakeld. Ben nog aan het uitzoeken wat ik uit zou durven schakelen :).
Blijft interessant dit.
Weer even zitten spelen hier; het maakt hier ook uit of ik mijn NUC (Roonrock) in de switch bij mijn streamer of in de modem/router steek.
Ik heb mijn NUC zelfs even op een boven verdieping geprobeerd, mijn set staat in woonkamer.
Functies blijven het zelfde, toch zijn er klank verschillen waarneembaar.
Bij mij, in mijn set (met mijn oren) klinkt het het beste als de NUC in de switch naast mijn streamer is gestoken.
Blijft dus allemaal kwestie van smaak…
Wel, ik heb het geprobeerd en voor mij klinkt het iets aangenamer dan aangesloten op de Bonn N8 switch. De Sbooster op de Nucleus klonk wat mak, wat traag, minder levendigheid… Nochtans profiteren beide van een degelijke voeding. Je hebt weer een boeiend artikel uitgebracht Martijn!
Mooi! Je moet altijd zelf proberen. Wij beschikken niet over de oren van een ander, dus is het moeilijk om iemand te vertellen wat ze moeten doen. Daarnaast hebben wij ook maar beschikking over een paar apparaten, dus heel veel combinaties kunnen we simpelweg niet testen.
Het is vaak zo dat een betere voeding een positief effect heeft. Er zijn uitzonderingen. Altijd vergelijken en kiezen wat naar smaak het beste klinkt. Zoals te lezen in dit artikel hebben wij ook zo onze voorkeuren.
Ik heb lang met de sonnet hermes op roon gespeeld. Vervolgen van Lentus audio een sd kaartje met picore player gekregen en deze in de Sonnet geplaatst (Afspelen via squeezebox optie in Roon) Dat gaf ook een verrassend betere sq. Dus beetje experimenteren kan veel opleveren. En in vergelijking met hardware updates veel goedkoper😉.
PiCore Player is op PiCore Linux gebaseerd en PiCore Linux is een versie van TinyCore Linux. Tiny zegt het al: een minimale versie van Linux. Dus dat is wat je hoort.
Wat een ontzettend interessant onderwerp en goede aanpak van jullie.
Mijn complimenten.
Wat ik al had gedaan op mijn Roonrock (nuc) is het volgende;
1 Sbooster op NUC
2 Jitterbug in NUC
3 Een betere (dan standaard) lan kabel op mijn NUC(meicord)
4 deurstopper op de NUC(twijfel of dit veel uitmaakt)
De eerste 3 tweaks zijn redelijk tot goed te horen.
Ik heb ook eventjes met 2 Jitterbugs gedraaid, dit haalde te veel weg (als het ware)
Sorry, nog 1 dingetje vergeten; dit is dan nummer 5 😉
Mijn Roonrock (NUC) heb ik op een 2de switch aangesloten welke met fiber is verbonden met mijn laatste switch voor de streamer.
Dit voor enige galvanische scheiding..
Ook dit is goed te horen..
John Darko heeft een aantal keer in video’s uitgelegd dat hij de deurstopper op apparaten zet om te voorkomen dat ze van de tafel vallen als hij kabels verwisselt, iets wat reviewers vaker doen dan de gemiddelde gebruiker. Mensen zijn dat gaan kopiëren omdat ze het in zijn video’s zagen en hij vindt dat vermakelijk. Tsja 😉
Oke, zelf vond ik ook al dat van alle tweaks, deze het minste deed, niks eigenlijk.
Wat een interessante test Martijn!
Gelden deze verschillen ook voor Roon, denk je?
Ik heb de core van Roon op een nuc’je dat op Windows draait. Ik gebruik nu de standaard bijgeleverde voeding…
Het geldt ook voor Roon. De uitdaging bij Roon is dat je er een redelijk krachtige computer voor nodig hebt en dat de voeding van een dergelijke computer vaak en een hoog voltage (meestal 19 volt of soms 24 volt) heeft en een hoog amperage levert. Dan is een vervangende lineaire voeding of een hoog kwalitatieve SMPS al snel behoorlijk aan de prijs.
Roon levert zelf ook een Linux implementatie: Roon ROCK. Zie https://help.roonlabs.com/portal/en/kb/articles/roon-optimized-core-kit
Enige handigheid met het installeren van computers is noodzakelijk en ze hebben een lijst van computers waarop ROCK getest is. Het schijnt niet overal zomaar op geïnstalleerd te kunnen worden. Ik heb daar geen ervaring mee overigens, ik ben geen Roon gebruiker.
De Nucleus One is de nieuwe, relatief betaalbare plug & play machine van Roon, die is dan al snel aantrekkelijk.
Dank voor je reactie, Martijn. Ik zal eens checken wat de specs zijn en wat dan een vervangende voeding kost. Ik weet van Roon Rock maar heb niet de technische kennis om dat te installeren, vandaar dat ik het op een nuc met Windows heb gedaan. Het is het enige wat erop draait en ik upsample het signaal in Roon zelfs naar dsd en gebruik ook dsp in Roon, en dat gaat allemaal prima. Maar het is dan ook een vrij recente nuc.
Wie weet kan ik ergens iets betaalbaars op de kop tikken wat de voeding verbertert.
Is een Ferrum Hypsos op een Nucleus overkill?
Geen idee. Probeer en luister.
De Nucleus staat op de lijst van apparaten die door de Hypsos gevoed kunnen worden: https://ferrum.audio/compatibility-list/
Kan je de specs van de shuttle en de gigabyte PC delen?
Ik denk dat de kwaliteit van de moederborden hier wellicht een grotere rol speelt dan de CPU; moederborden die gebouwd zijn voor gulzigere CPU’s regelen hun stroomvoorziening doorgaans met veel betere VRM’s dan goedkopere bordjes. Met de grote invloed die voedingen hier hebben, zou het me niets verbazen dat de schakel tussen voeding en processor niet vergeten moet worden.
Ik ken de specs van de machines, behalve de CPU, niet.
Beste Martijn,
Op èèn of andere manier lees ik deze test nu pas… ben er erg blij mee dit tijdrovende onderzoek.
Stafan bedoeld ws. of je de naam type van de Gigabyte PC of het moederbord kan delen.
1-Dit is ook mijn vraag aan jou.
2-Verder ben ik ervan overtuigd dat RPI5 een beter uitgangspunt tov Pi4 is klankmatig omdat deze voor het eerst in het Pi ontwerp een co-processor heeft voor ethernet.
3-welke voeding is in de Gigabyte PC gebruikt?
4-Ik wil ook PC mainboards gaan èn voedingen vergelijken van verschillende merken. De software (GentooPlayer €65) welke je dan per CPU board betaald zijn dan van belang voor een dergelijk onderzoek.
5-SOtM sms 2000 setup, Afterdark en Diretta zie ik als voorbeeld voor de testsetup:
Dan met gewone overjarige cheap server pc onderdelen te weten met een insteek fiber/RJ45 kaart welke direct met de CPU kan “praten” en NIET over de PCH co-processor.
6-Er zijn veel vragen die je kan stellen tav CPU: wel/geen: ECC/HT/grafisch core…
7-Een vraag VOOR aankoop CPU zou kunnen zijn wat wordt gezien als beste
CPU-instructieset voor streaming audio? Vragen vragen vragen…
8-Ik vindt het lastig om vragen eenduidig beantwoord te krijgen langs fora voor Diretta en GentooPlayer…
Ik heb de gigabyte pc niet bij de hand, dus ik kan de specs of typenummer niet opzoeken. Wanneer ik weer in Haarlem ben (en er aan denk). Het is een oud model, dus sowieso niet meer te koop.
De gebruikte voeding met de Gigabyte PC is de eigen meegeleverde 19V voeding.
T.a.v. Raspberry Pi 5, die wil ik nog een keer testen, maar misschien hebben andere lezers dat al gedaan.
Succes met je onderzoek, ik ben benieuwd naar de resultaten!
Beste Martijn,
Prachtig onderwerp weer!
Ik heb vanavond Audirvana op mijn desktop geïnstalleerd.
Was benieuwd of dit anders zou klinken dan mijn laptop.
De desktop draait op intel en de laptop op Ryzen.
En merkte eigenlijk direct dat de intel wat killer klinkt,maar wel preciezer dan de Ryzen.
Van het weekend maar weer verder testen.
Gr André
Dit was weer zeer leuk en leerzaam. De info was prima te volgen. Ik haakte af bij het stukje waarbij 5 volt werd verhoogd naar 6 volt. Ik wist niet dat een 5 volt device ook 6 volt kan ‘verdragen’. En hoe kan dit gegeven worden geinplementeerd in je eigen set up ?. Ik dacht altijd dat een apparaat stuk zo gaan bij een te hoog voltage anders dan aangegeven op het apparaat zelf. Ik kan mij voorstellen dat als je een apparaat iets meer ‘prik’ geeft het allemaal wat levendiger wordt. Facinerend. Ik begrijp dat je wel een voeding moet hebben die het voltage kan verhogen ( of verlagen). Dus iets anders dan de ‘standaard’ ifi ipower adapters en linieare voedingen. Wat ik wel meen te begrijpen dat bij het verhogen van het voltage op de s-booster er minder stroom is, dat jullie bedoelen het aantal ampere. In dit geval meer voltage maar minder ampere.
Jullie zijn goed bezig. Ga door met dit soort onderzoekjes..
Niet ieder apparaat kan je zomaar voeden met hoger voltage. Een Raspberry Pi heeft voltage regelaars, maar ik zou er geen 19 volt op zetten.
SBooster’s amperage daalt als je deze op 6 of 6,5 volt zet. Een SBooster die je nu koopt heeft dat schakelaartje. Op de website van SBooster kan je vinden hoeveel ampere er geleverd wordt op iedere setting.
Ik heb een LHY 5V ook vergeleken met de SBooster. De SBooster “wint” in termen van textuur in de weergave van instrumenten. De focus in de soundstage is afwijkend is van andere voedingen. Hoe dat kan begrijp ik niet, maar een Raspberry Pi gevoed door een SBooster is nu mijn standaard muziekserver thuis. Zelfde geluidsbeeld als de Rega platenspeler.