Review: Rachmaninoff (Vorontsova, 2017)

Artistieke impressie

Nu zijn we niet heel erg bekend met de werken van Rachmaninoff, anders dan dat we deze niet zelden ervaren als zwaar, donker en complex. Geen muziek om zomaar op een regenachtige zondagmiddag op te zetten onder het genot van een glaasje rode wijn. Desondanks weet Vorontsova ons te overtuigen met haar luchtige en meer gevoelige interpretatie van de soms erg bombastische stukken van Rachmaninoff.

De eerste drie tracks van het album omvatten Piano Sonata No.2 Opus 36. Hierbij worden we letterlijk overspoeld met Russische dramatiek. Het is belangrijk te vermelden dat de componist dit stuk heeft geschreven en opgedragen aan de psycholoog Nicolai Dahl, die hem heeft begeleid in de zware depressie waarin Rachmaninoff de jaren ervoor verkeerde.

Met name de zware en explosieve linkshandige partijen knallen de luisterruimte in. In combinatie met de zeer melodieuze en vingervlugge rechtshandige partijen maken de beleving afwisselend dromerig en melodieus en dan weer zeer intens en welhaast agressief.

De intense en ritmische afwisselingen lijken welhaast de emotionele moods-wings van de componist weer te geven. Alsof deze plots van de ene in de andere gemoedstoestand wordt geworpen en dit reflecteert de emotionele achtbaan waar de jonge Rachmaninoff rond 1900 mee kampte. Vorontsova weet deze dramatiek op een hele knappe manier in haar pianospel te verpakken.

Hierna volgen de drieëntwintig variaties van het Theme of Corelli Opus 42. Dit stuk is in de basis niet door Rachmaninoff zelf gecomponeerd, maar is gebaseerd op de 23 variaties op ‘La Folia’, een in 1700 populaire basis voor barok muziek, door Arcangelo Corelli.

Dit is overigens een werk dat nooit door Rachmaninoff zelf op plaat is gezet, omdat hij deze nooit goed uitgespeeld kreeg. Hiervoor was hij – volgens zijn eigen zeggen – te slordig en de stukken waren gewoonweg te saai en langdradig. Leuke anekdote was dat hij de lengte van de bewuste variatie tijdens een live concert afrondde en ‘skipte’ naar de volgende variatie op het moment dat het gekuch in de zaal hem te veel toenam.

Tenslotte wordt het album afgesloten met de zes Moments Musicaux, Opus 16 uit 1896. We vinden dat Vorontsova een zeer knappe presentatie neerzet. Niet enkel vanwege de opperste concentratie om alle stukken achtereen te spelen, maar tevens om de emotie in haar pianospel vast te houden.

Bovendien was Rachmaninoff gezegend met extreem grote handen en sterke lange vingers waardoor hij gemakkelijk de meest ingewikkelde akkoorden, zoals een octaafkwint, kon overbruggen. Wij vragen ons af of Vorontsova dergelijke akkoorden met evenzoveel gemak kan spelen. Te meer hierom is de vertolking door Vorontsova, in onze beleving, een uitzonderlijke prestatie.