AlphaVisit – Het audiosysteem van: Theo Hendriksen

Inleiding

Voor deze aflevering van Alpha Visit ben ik te gast bij Theo Hendriksen in Hilversum. Theo is een groot liefhebber van klassieke muziek en wanneer ik zijn woonkamer binnenstap – een sfeervolle ruimte in een karakteristieke jaren-30-woning – klinkt de klassieke zender al uit zijn zelfgebouwde Troels Gravesen SEAS CNO-4 luidsprekers.

De luidsprekers staan prominent opgesteld in de lengterichting van de kamer, zorgvuldig gepositioneerd op ruime afstand van de achter- en zijwanden. Voor de akoestiek heeft Theo panelen aan het plafond bevestigd en een kleed op de houten vloer gelegd. De rest van de installatie bevindt zich op, in en onder een bescheiden stereomeubel. Her en der zijn wat kabels en een router zichtbaar – het geheel ademt de sfeer van een functionele, doordachte opzet.

Zelfbouw

De luidsprekers heeft Theo nu ruim 2 jaar, het bouwproces was over een langere tijd uitgesmeerd. Daarvoor heeft hij geoefend met kleinere zelfbouw monitoren. Het bouwen van de kasten heeft zo’n zes weken in beslag genomen en de afwerking met fineer is pas later gedaan. Omdat de kast geen hoek van 90 graden heeft is het lijmen een nauwkeurig werkje, maar het eindresultaat mag er zijn! De CNO4 gebruikt 3 units van Seas voor het midden en hoog en een bas unit van BMS die actief wordt aangestuurd door Hypex plaatversterkers, daardoor zijn ze ook nog instelbaar. Het originele ontwerp is 1 kast, maar Theo heeft de bas in een aparte kast geplaatst waardoor je eigenlijk twee sub-woofers verkrijgt. Het is een twee en half weg systeem zonder filter voor het hoog, dit heeft klankmatige voordelen maar betekent wel dat de tweeter belast wordt tot aan de cross over van de midden naar de bas. De Seas unit is echter van dusdanige kwaliteit dat ie dit makkelijk aan kan. Verder is het een eerste orde filter, minder gebruikelijk, maar ook met klankmatig voordelen zolang de roll off van de drivers maar gelijkmatig is en op elkaar zijn afgestemd. De luidsprekers bevallen heel goed maar Theo heeft wel het gevoel dat de Rel sub-woofers die hij eerder bezat beter waren af te stemmen omdat je deze kon verplaatsen naar de optimale positie voor bas weergave in de luisterruimte. Daardoor werd het live gevoel beter weergegeven, je had toen nog meer het gevoel dat je in de zaal zat. De Rel werd gespeeld met Harbeth monitoren en Townshend super tweeters, hier kon je een realistische ruimtelijkheid mee creëren. Op een of andere manier hebben de super tweeters in combinatie met Troels Gravesen geen meerwaarde, onlangs nog geprobeerd, maar het werkt simpelweg niet optimaal.

Live concerten

Theo werkte jarenlang als marktonderzoeker in onder andere de audiobranche. Niet in het highend segment – dat is te klein – maar voor de grotere, reguliere merken. Eén van zijn toenmalige werkgevers was sponsor van het Concertgebouw, waardoor hij gemakkelijk aan kaarten kwam. In die periode was hij daar vrijwel wekelijks te vinden. Tegenwoordig zoekt hij het dichter bij huis, en dat treft: in Hilversum en omgeving worden regelmatig klassieke concerten georganiseerd. Theo is bovendien actief betrokken bij de organisatie van een concertserie in de plaatselijke kerk, die beschikt over een uitstekende akoestiek. De musici zijn steevast verrast over hoe goed het daar klinkt (zie Seinconcerten.nl).

Voor Theo zijn liveconcerten de absolute referentie. Hij heeft weinig met niet-akoestische muziek. Tijdens ons gesprek komt het Dutch Audio Event ter sprake, dat we allebei hadden bezocht. We waren het erover eens dat het niveau van de installaties best hoog was, maar dat het merendeel van de demonstraties draaide om niet-akoestische muziek met veel effectbejag. Zodra er een klassiek stuk of jazznummer werd opgezet, liep de zaal meestal leeg – jammer, want juist bij dat soort muziek hoor je pas echt de finesse van een set. Maar goed, smaken verschillen, en misschien is het event daar ook niet primair voor bedoeld.

Digitale precisie

In Theo’s installatie is opvallend veel aandacht besteed aan het digitale domein: twee switches, twee routers en een passief filter vormen samen een zorgvuldig opgebouwde netwerkstructuur. Hij heeft dit geheel zelf uitgedokterd, mede op basis van de onderzoeken die Alpha Audio daar eerder over publiceerde.

Van de Cisco Meraki switches heeft hij er ooit 10 gekocht voor een zacht prijsje, allemaal gemodificeerd, er twee gehouden en de rest door verkocht. In het digitale signaal pad zit  Diretta ASIO software, zie je niet vaak, maar deze installeer je op de server en de streamer. Het onderscheidt zich met name door dat de streamer de timing bepaalt en niet de server, daardoor heeft de streamer minder interrupts en netwerkactiviteit, en dat zou moeten leiden tot minder elektrische ruis die naar de DAC kan lekken. Ook wordt HQPlayer gebruikt als  alternatief protocol voor Raat van Roon. Ooit heeft hij een glasvezel verbinding ertussen gehad om een galvanische verbinding te bewerkstelligen, was op zich heel mooi, maar het leidde tot zo’n ruimtelijk beeld dat het op een gegeven moment onnatuurlijk klonk.

Hobby en werk

De hobby wordt al vanaf de studenten-tijd beoefend, hij had toen een bijbaantje bij Raf en via die weg heeft hij ook zijn werk in de audio industrie gevonden. Vanwege alle contacten in de industrie heeft hij heel veel uit kunnen proberen van diverse apparatuur tot digitale kamer correctie tot de meest obscure tweaks. Dus veel geprobeerd, maar ook veel weer af geserveerd en wat bleef is zijn huidige, uitgebalanceerde set.

Met streamer en Dac uit de stal van Magna Hifi. De Holo audio ladder DAC heeft een hoge kwaliteit voorversterker die is ingebouwd door Magna. De Mano Ultra streamer is door Magna zelf ontwikkeld, wordt gevoed door een LPS van Farad en werkt met het Gentoo operating system. De eindversterking wordt verzorgd door de alom geprezen Naim new classic NAP 250. Van alle uitgeprobeerde tweaks zijn de audiofiele zekeringen (Synergistic Research), de isolatievoetjes (Stack Audio) voor zowel de speakers als de apparatuur en het ethernetfilter (Network Akoustics) in stand gebleven. Gedeelte van de bekabeling komt weer van eigen bodem, de DAC en de versterker worden van signaal voorzien door Tubulus kabels. Een merk waar je minder vaak van hoort maar met een duidelijke filosofie. Ze werken uitsluitend met zilveren geleiders en deze worden geïsoleerd door lucht, wat er voor zou moeten zorgen dat er geen energie van uit het signaal verloren gaat naar de ommanteling. De kabel is zo gebouwd dat de geleider niet in contact komt met de mantel. Door het ontbreken van poespas zijn ze bovendien redelijk geprijsd in vergelijking met de grote high end merken. Voor de bediening gebruikt Theo Roon, dat is een van de weinig apps die in de klassieke muziek orde kan scheppen in het enorme aanbod. De reguliere apps van Tidal, Qobuz of van de streamer fabrikanten zijn prima voor populaire muziek, omdat daar de composer bijna altijd hetzelfde is als de uitvoerende muzikant, maar bij klassiek muziek kost het dan heel veel moeite om bijvoorbeeld een juiste uitvoering van een klassiek stuk te zoeken.