Inleiding
Inhoud
Toen uw redacteur nog slechts een lezer was van dit platform, was het antwoord van hoofdredacteur Jaap op de vraag of er ook platenspelers en cartridges konden worden gereviewd: “Nee, op Alpha-Audio doen we alleen aan digitale audio. Geen vinyl.”
Dat tijden veranderen zong niet alleen Bob Dylan, maar kunt u ook zien op ons platform; vinyl krijgt bij ons een steeds vastere plaats, niet alleen in reviews maar ook in de luisterruimte van Alpha-Audio.
Belangrijk daarbij is dat er steeds producten langskomen die interessant en verrassend zijn. Najaar 2024 luisterden we met zeer veel genoegen naar de high output MC cartridge van Le Son, de SL1. Omdat moois vaak naar meer smaakt, hebben we gevraagd of we de le Son LS10, het topmodel moving coil element, mogen testen. Welnu, dat mocht en we kregen er ook de nieuwe cartridgehouder bij voor de SL1200. Zou dit element ons opnieuw verrassen?
Le Son
Het bedrijf is een coproductie van Gregory de Richemond en Dr. Ted Tsai. De eerste is de oprichter van Le Son. Bedrijfskundige en restaurateur van reel-to-reel recorders, platenspelers en andere vintage hi-fi. Ted Tsai is een bekende naam in audio-ontwerp; hij is electrotechnicus en werkte voor talloze audiomerken.
LS10: wervelstroom en Shibata
De Le Son LS10 cartridge is in 2018 ontworpen door Ted Tsai. Het low output moving coil element kenmerkt zich door twee eigenschappen die volgens de fabrikant kenmerkend zijn voor het product: het tegengaan van electronische wervelstroom (eddy current) en de vorm van de naald (Shibata).
Het eerste gaat over de ongewenste magnetische velden die ontstaan door de electromagnetische velden in het element. Tsai heeft een techniek ontwikkeld die deze wervelstromen elimineren; een soort active noise cancelling in een complex electrisch strooiveld. Het moet leiden tot een strakkere en rijkere weergave.
Dan de vorm van de naald. De meeste zijn elliptisch of sferisch gesneden, terwijl de Shibata-methode de contouren van de groef grotendeels volgt. Dit zou de positionering van de naald in de groef (tracking) ten goede moeten komen, en ook leiden tot minder slijtage van de naald en van de plaat. De speelduur van dit element is op 1.000-1.500 uur ingeschat. De eigenaar van een Le Son element kan het ‘re-tippen’ laten door door de fabrikant. Kosten van dit vervangen van de naald bedragen ca € 150.
Goedemorgen Eric, Ik heb 2 maanden geleden ook een Le Son SL1 MkII aangeschaft.
Helaas ben ik zelf wat minder enthousiast….
De SL1 is levendig, erg levendig. Met, in mijn systeem, (erg) veel harde “S” klanken.
Ik heb de SL1 professioneel laten afstellen op mijn Micro Seiki BL-77 met Stax carbon arm, samen met een Primare R15. Dat bracht wat verbetering, maar het klinkt nog steeds niet heel aangenaam.
Mag ik vragen welke instellingen jij hebt gebruikt? Ik heb de aanbevolen 47kOhm loading gebruikt, maar ook 500 Ohm (op aanbeveling van een forum lid) uitgeprobeerd.
Misschien betreft het pech / een mismatch, maar op dit moment kan ik er helaas niet 100% van genieten…
Bedankt en groet
Dat is jammer. Bij ons werkte de SL1 (ik neem aan de je het high output MC-element bedoelt en niet de hier geteste MC) werkte het op de R35 het beste met de standaard instellingen voor een MM-element.
Je kan ook bij Gregory van Le Son vragen om advies.
Dit is de reactie van Gregory de Richemond:
Thank you for forwarding the reader’s message and for taking the time to translate it.
I’m sorry to hear that he’s not yet enjoying the SL1 MKII as much as he’d hoped. From his description, it sounds like the issue may be related to system settings rather than the cartridge itself. The SL1 MKII is indeed designed to be lively and detailed, but it should never sound harsh or fatiguing.
Here are a few suggestions that may help:
1. Loading Impedance
The SL1 MKII is optimized for standard MM inputs at 47 kOhm, which usually brings out the best tonal balance. If he switched to 500 Ohm, that suggests he’s using the MC input on the Primare R15, which provides around 60 dB of gain, far too much for a high-output MC cartridge like the SL1 MkII. This would explain the harshness he’s experiencing.
Instead, he should make sure to use the MM input of the R15. This input also offers a 2.5 kOhm loading option, which he could try as an alternative to 47 kOhm to see if it gives a smoother result.
2. Capacitance
Excessive capacitance (from the phono stage and cables combined) can exaggerate high frequencies and lead to sibilance. I would recommend setting the MM input capacitance to 100 pF, which tends to work very well with the SL1 MKII.
3. VTA
The SL1 MKII features a line contact stylus, which is highly sensitive to Vertical Tracking Angle (VTA).
For VTA adjustment, you can find our complete article and setup guide on VTA HERE: https://www.leson.org/vertical-tracking-angle-how-to-adjust-and-measure-vta/
In brief, once his tonearm is parallel to the record surface when playing a familiar record with the VTF set to 1.9 g, he can fine-tune VTA by ear:
If the sound is too thin and the midrange/bass lack fullness, your tonearm may be set too high.
If the sound is overly bright and lacks transparency, your tonearm may be set too low.
If he’s open to it, I would be happy to look at some photos of his setup and offer more tailored advice. Our goal is to make sure he experiences the full musical potential of the SL1 MKII.
You will also find below a version of this email translated in Dutch.
Wishing you and the Alpha Audio Team a great weekend!
Hallo Yung,
Hartelijk dank dat je het bericht van de lezer hebt doorgestuurd en de moeite hebt genomen om het te vertalen.
Wat jammer om te horen dat hij nog niet optimaal van de SL1 MkII geniet. Afgaande op zijn beschrijving lijkt het probleem eerder in de systeeminstellingen te zitten dan in het element zelf. De SL1 MkII is juist ontworpen om levendig en gedetailleerd te klinken, maar nooit scherp of vermoeiend.
Hierbij een paar suggesties die mogelijk kunnen helpen:
1. Belastingsimpedantie
De SL1 MkII is geoptimaliseerd voor standaard MM-ingangen met een belastingsweerstand van 47 kOhm, wat in de meeste systemen voor de beste klankbalans zorgt.
Als hij is overgestapt naar 500 Ohm, dan gebruikt hij waarschijnlijk de MC-ingang van de Primare R15, die ongeveer 60 dB versterking geeft – veel te veel voor een high-output MC-element zoals de SL1 MkII. Dit kan goed de oorzaak zijn van de scherpe klank die hij ervaart.
Hij zou daarom zeker de MM-ingang van de R15 moeten gebruiken. Deze biedt ook een optie voor 2,5 kOhm, wat hij kan proberen als alternatief voor 47 kOhm – mogelijk geeft dat een iets vloeiender resultaat.
2. Capacitieve belasting
Een te hoge totale capaciteit (van de phono stage en kabels samen) kan hoge frequenties versterken en tot sibilantie leiden. Ik raad aan om de capaciteit van de MM-ingang in te stellen op 100 pF – dat werkt doorgaans erg goed met de SL1 MkII.
3. VTA (Vertical Tracking Angle)
De SL1 MkII is voorzien van een line-contact naaldslijping, die zeer gevoelig is voor de verticale afspeelhoek (VTA).
In het kort: zodra de toonarm parallel aan het plaatoppervlak is bij een naalddruk van 1,9 g, kan hij het fijn afstellen op gehoor:
Klinkt het te dun, met weinig midden en laag, dan staat de toonarm waarschijnlijk te hoog.
Klinkt het juist te fel en ontbreekt er openheid, dan staat de arm waarschijnlijk te laag.
Als hij ervoor openstaat, kijk ik graag mee aan de hand van wat foto’s van zijn setup. Ons doel is dat hij de volledige muzikale potentie van de SL1 MkII ervaart.
Ik wens jou en het hele Alpha Audio-team een heel fijn weekend!
Beste Yung,
Excuus voor de verlate reactie…
Hartelijk dank voor het doorsturen en het plaatsen van de reactie van Gregory. Wordt zeer gewaardeerd!
Ik heb het element nogmaals laten afstellen en speciaal extra aandacht laten geven aan de VTA.
Helaas bracht dit eigenlijk geen soelaas.
Tevens nog lopen stoeien de instellingen van de R15. Met 2.500 Ohm klinkt het element eigenlijk nog minder: De transparantie verdwijnt een beetje, maar de gevoeligheid voor de scherpe S klanken blijft toch wel aanwezig…
Ik denk dat dit element gewoon niet lekker “matched” met mijn setup. Ik weet dat de Micro Seiki / Stax combinatie ook behoorlijk helder en transparant klinkt. Wellicht is het samen met de LeSon allemaal net iets te veel van het goede is.
Daarom de knoop doorgehakt en een ander element besteld: Een Goldring Ethos SE. De LeSon zal ik op de “reserve bank” zetten als eventuele backup.
Nogmaals hartelijk dank voor je hulp.
Groet Tycho
Interessante review, lijkt me een fraai product. Bovendien is Gregory een zeer prettige man om zaken mee te doen.
Ik vraag me alleen af waar de gebruiksduur van 10.000 uur vandaan komt die voor de naald wordt gespecificeerd. Ik bedoel dit niet als kritiek, maar dat is echt enorm veel en wijkt behoorlijk ver naar boven af van wat veel bekende en ervaren fabrikanten van elementen (zoals Sumiko, Lyra, ZYX, Ortofon, Nagaoka) specificeren.
Dag Max, je kent Gregory? Interessant!
Gregory heeft ons zelf de levensduur van de cartridge aangegeven.
Je had gelijk, de geschatte levensduur van de naald is 1.000-1.500 uur. We hebben dit getal niet goed genoteerd, excuses. In de review is dit gecorrigeerd.
Rega R35?
Een ‘kennelijke verschrijving’!U weet wel we bedoelden te schrijven.
Heb na de vorige review de Le Son LS1 mkII aangeschaft en gemonteerd in mijn Rega P2 als vervanger van Ortofon Blue mm element. Ben super tevreden vreden over kwaliteit. Net wat meer details en mooi strak geluids beeld. Moet nog wat draaiuren maken. Kan dus alleen maar beter worden.
Hoi Yung Lie, dank voor je leuke review en mooi dat vinyl (dankzij jou, denk ik) een plek heeft gekregen binnen Alpha Audio.
Ik ben overigens ook benieuwd naar de ND-serie van Rega (mijn voorkeur- ND7), gaat die ook komen?
Dankjewel! Ja, laten we het erop houden dat de aanhouder wint. We gaan kijken welke elementen we nog meer kunnen testen. Rega staat zeker op ons lijstje.
Hi Jaap, heel leuk om in deze goede review te lezen dat jullie de magie van vinyl hebben ontdekt.