Tu be or not to be
Inhoud
Een verklaring voor verschillen in klankeigenschappen van buizen (Stax) versus transistoren en op-amps (Hifiman Jade II) kan zijn dat buizen anders omgaan met pieken en dalen in spanning, vervorming en clipping dan transistoren. Buizentechniek kenmerkt zich door een overcapaciteit aan elektronen rondom de kathode (de buis zelf), waardoor er een ruime buffer ontstaat voor pieken in de spanning (van het geluidssignaal dat immers een stroomsignaal is).
Transistorversterkers werken met een beveiligingscircuit waardoor het signaal zeer kort wordt onderbroken. Deze ‘clip protection’ werkt niet alleen bij de ultieme noodsituatie, die u misschien wel eens zelf hebt meegemaakt met een versterker. U hoort een klik, het signaal valt uit en na een reset gaat de versterker weer spelen. Clipping gebeurt dus niet alleen in extreme situaties, wanneer de versterker op ‘10’ staat, maar eigenlijk altijd wanneer de versterker vermogen tekort komt. En dat gebeurt sneller dan we denken.
Stel dat een speaker met een impedantie van 8 Ohm bij een voltage van 40V clipt (te meten via een oscilloscoop), dan kunnen we de formule toepassen: Watt = Volt2 gedeeld door Ohm, ofwel 1600V / 200 Ohm = 200W. We weten nu dat er bij 200W vervorming optreedt, dus het continu versterkervermogen voor een schoon versterkersignaal zal hoger moeten zijn.
Een vuistregel is dat een conventionele luidspreker met een gevoeligheid van 90dB een continu versterkervermogen nodig heeft van 500W per kanaal. Dit alles wordt uitgebreid beschreven in een white paper van Roger Sanders. Buizenversterkers doen aan soft clipping, transistorversterkers aan hard clipping. Het resultaat van harde clipping is goed hoorbaar als korreligheid en ruwheid in het geluid, en het missen van transiënte informatie waardoor de timing en precisie mist.
Conclusie
De Jade II van Hifiman is een voorbeeld hoe electrostaten anno nu kunnen klinken; snel, open, precies en ook nog met meer dan voldoende baspunch. In een sober jasje en ontdaan van bling doet de Jade II wat het moet doen: muziek weergeven zoals het bedoeld is. Het nodigt uit om uren te luisteren en te genieten. De vraagprijs zal op het eerste gezicht hoog lijken maar wij durven te beweren dat u voor dit geld geen betere combinatie hoofdtelefoon en versterker zult vinden.Het is jammer dat er maar zo weinig merken zijn die een electrostaten-lineup voeren. Complimenten aan Hifiman dat ze drie electrostaten aanbieden in drie prijssegmenten. De Jade II wint daarbij in prijs/kwaliteitsverhouding. Met pijn in het hart sturen we deze fraaie set terug naar de importeur. Alpha Approved!
Goedendag, iets wat ik lastig te begrijpen vind: gebalanceerd.
Stel ik heb een hoofdtelefoon, daar zit een ongebalanceerde kabel aan.
Ik vervang deze kabel door een gebalanceerde kabel, is de hoofdtelefoon dan gebalanceerd.
Ik heb talloze dingen gelezen over de verschillende stekkers: 2.5, 3.5, 4.4, etcetera.
Bij gebalanceerd gaan er blijkbaar 2 stromen info naar de hoofdtelefoon, origineel en een omgekeerde.
Heeft de hoofdtelefoon geen cpu of iets dergelijks nodig om dit proces te “begrijpen”/te verwerken?
Een versterker kan een gebalanceerde uitgang hebben die je wel of niet kunt gebruiken, maar een “domme” koptelefoon kan iets doen om het onderscheid te maken tussen de verschillende signalen?
Ik hoop dat ik enigzins mijn verwarring duidelijk heb kunnen uitleggen.
Het is ook een beetje verwarrend; vooral omdat gebalanceerd bij signaalkabels (XLR) iets anders is dan bij hoofdtelefoons. Om bij het laatste te beginnen; gebalanceerde hoofdtelefoonaansluitingen zijn feitelijk hetzelfde als een gewone speaker-aansluiting. Per kanaal gaan er fasesignalen (+ en -) van de versterker naar de linker- en rechter driver van de hoofdtelefoon. Het voordeel van een gebalanceerde opbouw is dat er meer stroom doorheen kan, wat met name voor hoofdtelefoons met een hoge impedantie een voordeel kan opleveren. Mijn ervaring is dat het met gebalanceerd altijd op een hoger volume speelt.
Het verschil met ongebalanceerd is dat hierbij een fasesignaal (de min) wordt gedeeld.
De meeste hoofdtelefoonaansluitingen zijn op deze manier opgebouwd. Bij ongebalanceerde hoofdtelefoonaansluitingen is de opbouw dan ook TRRS (tip-ring-ring-sleeve), waar 3 fasesignalen doorheen lopen.
Als uw hoofdtelefoon losse ingangen (rood/zwart) heeft en uw hoofdtelefoonversterker gebalanceerde uitgangen (XLR of 4,4mm pentaconn) dan kunt u een gebalanceerde hoofdtelefoonkabel proberen.
Een gebalanceerde signaalkabel (tussen een bron en een voorversterker) is iets heel anders. Dit is bedoeld om storingen en interferenties van zwakke signalen (zoals een microfoon) over langere afstanden te elimineren. Dit gebeurt door het dupliceren van het signaal en het inverteren, waardoor het verschil (zoals ruis, storingen) wordt geëlimineerd. Dit alles gebeurt door de opbouw van de kabel, er komt geen electronica aan te pas. Voor meer informatie en illustraties, zie https://bit.ly/4j9LkLf
In de genoemde aansluitingen is de hoofdtelefoon te vergelijken met een gewone luidspreker. Er komt geen processor of iets dergelijks aan te pas. Bij hoofdtelefoons met Bluetooth is dat anders. Deze hebben een ingebouwde DAC/versterker.