Inleiding
Inhoud
De vaste lezers van Alpha Audio weten het waarschijnlijk al: we zijn best wel fan van merken die studio-roots hebben. De reden is eigenlijk vrij eenvoudig: die merken zijn trouw aan de opname, geven de artiest de ruimte en zijn niet bezig met ‘ego-trippen’ in de vorm van spektakel leveren. Klinkt dat u ook als muziek in de oren? Dan is deze impressie wellicht wel interessant voor u. Houdt wel rekening met een prijskaartje van 24000 Euro per setje. En hoogstwaarschijnlijk ook een levertijd, want ze zijn wel uitverkocht op moment van luisteren. Ach… er komen natuurlijk wel weer nieuwe; de productie is in volle gang.
We zijn afgereisd naar Terrason Audio om eens goed te luisteren naar de Grimm PA1. Bert Bazuin, eigenaar van Terrason Audio, heeft een systeem neergezet waar we dit goed op zouden moeten kunnen horen. Het systeem bestaat uit:
- Diapason Didascalìa luidsprekers
- Grimm MU2 streamer / voorversterker
- Grimm PA1 eindversterkers
- Esoteric K-03XD cd-speler (digitaal aangesloten op de MU2)
Dit is zeker geen flauw systeem. Zonder bekabeling hebben we het al over een astronomische bedrag van meer dan 100.000 Euro. Kortom: voor de happy few!
Een beetje techniek
De Grimm Audio PA1 is wéér een typisch Grimm-product. Ze hebben niet een bestaand schema gepakt en het opgezet met gewoon mooiere componenten. Het is een versterker waarbij je al heel snel merkt dat er verder is gekeken dan alleen naar specificaties als vermogen en een fraaie THD-waarde.
Grimm heeft gekozen voor een symetrische opzet rondom 96(!) kleine en extreem snelle vermogenstransistoren, gemonteerd op een aluminium koelplaat. Deze opzet is bewust. De transistoren zitten daardoor namelijk thermisch heel dicht op elkaar, waardoor de ruststroom heel precies onder controle blijft.
Dit principe gaat terug op een ontwerp van Henk ten Pierick, Philips, uit 1985 en heeft vooral één doel: vervorming zo veel mogelijk bij de bron voorkomen. Niet achteraf met enorme hoeveelheden tegenkoppeling corrigeren, maar zorgen dat de versterker van zichzelf al schoon, snel en voorspelbaar werkt.
Ook fasegedrag krijgt in de PA1 nadrukkelijk aandacht, met onder meer feedforward-correctie en een zorgvuldig ontworpen tegenkoppellus. En dat is typisch Grimm: het moet technisch en meettechnisch allemaal kloppen. Echter is het vooral belangrijk dat de elektronica zo min mogelijk een eigen handtekening achterlaat. Zoals we al hebben gemeld: merken met studioroots gaan voor puurheid; zo min mogelijk signatuur.
De rest van de PA1 is net zo consequent opgebouwd. De signaalweg is kort, koppelcondensatoren en relaiscontacten in het audiosignaal zijn vermeden en de voeding is serieus uitgevoerd met een lekker grote Amplimo-ringkern en 90.000 µF aan buffering; dat is écht voldoende voor forse klappen en dynamiek.
De compacte monoblokken leveren 150 watt aan 8 ohm en 200 watt aan 4 ohm en combineren dat met extreem lage vervorming, een hoge dempingsfactor en een zeer brede bandbreedte. Dat is allemaal heel fijn, maar wat belangrijker is, is de gedachte erachter: Grimm wil dat de versterker ook bij dynamische muziek en lastige luidsprekerbelastingen gewoon hetzelfde blijft doen. Geen klankkleur verandering, geen compressie, geen hardheid. De Grimm PA1 moet altijd onder controle blijven. Lucht, vloei en snelheid. Hij moet dus onhoorbaar blijven. Maar is dat gelukt?