Seas Exotic tower zelfbouw project

Het luisteren.

En dan de grote vraag: hoe klinkt het? De luidsprekers zijn klaar en ik weet het, laat ze eerst een tijdje inspelen alvorens serieus te gaan luisteren. Maar ik kon mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen. Ik heb de set dus meteen aangesloten op de installatie in de woonkamer en ben er eens goed voor gaan zitten.

Na een eerste wauw voor de ruimtelijkheid en de bas draaide het gevoel om, het hoog-midden was wat scherp en de bas wat rommelig. Ook leek het middengebied wat ondervertegenwoordigd. Conclusie: hier kan ik niet lang naar luisteren.

Eerst maar eens een week apart gezet en op laag volume laten spelen. Maar om het proces wat te versnellen heb ik het ook af en toe een uurtje wat harder laten spelen. Na die week ben ik weer gaan luisteren. Het was een heel stuk stuk beter, maar zeker nog niet wat ik er van verwacht had. Heel eerlijk: de teleurstelling is groot!

Hoe kan dit? Na wat pijnigen van de grijze massa kwam er een helder momentje, had de filter bouwer niet wat gezegd over andersom aansluiten van de tweeter bij een 1^e orde filter? (* zie uitleg hieronder). Ik heb meteen de soldeerbout en torx sleutel gepakt, de boel opengeschroefd en de aansluiting van de tweeter omgedraaid.  En ja, na een eerste twijfel, het klinkt wat saaier, maar dit begint er op te lijken! Na nog wat langer inspelen lijkt het beter op zijn plek te vallen.

Als ik ze vergelijk met mijn oude speakers dan klinken ze veel ruimtelijker, meer detail en levendiger. Maar eigenlijk klinkt het nog iets te levendig naar mijn smaak.

In de beschrijving van de demping staat dat een overgedempte kast levenloos en traag klinkt. Dat brengt mij op het idee om nog wat met de demping te experimenteren. In eerste instantie heb ik er teveel in gedaan en dat klinkt inderdaad dof en saai. Uiteindelijk ben ik er op uitgekomen om onder de drivers op de baffle nog een laag Bondum 800 te plaatsen, dat was voor mijn smaak precies goed.

Dit is echt zoeken naar een balans, zodra je meer gaat dempen verlies je detail, ruimtelijkheid en snelheid, maar als je te weinig dempt kan een speaker heel snel te fel klinken, hier speelt smaak dus ook zeker een rol.

Na ruim een maand luisteren heb ik de knoop doorgehakt en besloten om de onderste ruimte waar het wisselfilter zich bevind, te vullen met gedroogd kwartszand. Na wat speurwerk op het internet en consultatie van diverse experts varieerde de opinies van niet doen tot subtiele verbetering. Voor mij en in deze speaker was het resultaat in ieder geval goed hoorbaar en een waardevolle verbetering: het geluid wordt zuiverder, als er al een rafeltje aan zat is dat nu weg, de instrumenten komen beter los van elkaar, wat ook leidt tot een beter gedetailleerde ruimtelijkheid.

Wat mij betreft moet ik er nu niks meer aan doen. Ik luister er met veel plezier naar, het is een duidelijke verbetering ten opzichte van mijn vorige speakers en ik wordt regelmatig geroerd door de muziek, dat lijkt me een goed teken.

De totale prijs van de Exotic Tower zelfbouw is uitgekomen op €5296,- voor een set (zie onder). Dat is absoluut veel geld. En voor dat geld kun je ook hele mooie luidsprekers kopen. Denk aan B&W 700-series, KEF R-series of Monitor Audio, Audio Physic… DALI… Dynaudio… ga zo maar door. Alle grote fabrikanten hebben wel modellen in deze klasse.

Kun je als zelfbouwer een commerciële fabrikant overtreffen? Als het gaat om high end modellen waarschijnlijk niet. Simpelweg omdat fabrikanten veel meer deskundigheid en middelen tot hun beschikking hebben en veel kunnen experimenteren en optimaliseren (nieuwe materialen, nieuwe drivers, kastontwerp, demping, cross over ontwerp en componenten, etc.), net zo lang totdat het geluidsbeeld in balans is. En als het ontwerp niet bevalt gaat het in de prullenbak en beginnen ze opnieuw.

Als je dat als zelfbouwer gaat doen ben je heel lang bezig en ben je alsnog duurder uit; het is feitelijk niet te doen. In de Exotic tower zijn dus goede basis componenten gebruikt en een aantal interessante ontwerp kenmerken, ik zou van alles kunnen gaan roepen over de klank maar voor een onafhankelijk oordeel heb ik Jaap gevraagd of hij ze in de referentie set van Alpha Audio wil beluisteren. Ze hebben een lange ochtend gelogeerd in Haarlem en hij mag het oordeel vellen.

* Bij een eerste orde filter verschuift de fase met 90° rond de overgang, daarom moet je de polariteit van een van de drivers omdraaien. Normaal gesproken werken de tweeter en woofer in het overgangsgebied samen om een vlakke frequentierespons te verkrijgen, maar als de fase niet klopt dan werken ze elkaar tegen en zal het cross over gebied onregelmatig verlopen.

Een luistersessie bij Alpha Audio

Hier een kleine impressie van deze fraaie zelfbouw-speaker, aangestuurd door het Alpha Audio referentie-systeem.

Ik – Jaap – kan heel kort zijn: deze speaker is uitstekend in balans. Het laaggebied is duidelijk wat minder diep dan de TAD E2’s, maar het laag wat we horen is zeer fraai: niet ‘boemerig’, maar juist strak, inzichtelijk en snel. Dat is duidelijk te danken aan de fraaie SEAS-unit.

Het middengebied sluit ronduit perfect aan op het laag en het mid gaat ook heel mooi over in het hoog. Ik kan géén fase-problemen horen, wat heel veel rust in de weergave brengt.

Opvallend is de schaal en het gemak waarmee deze luidspreker speelt. Het voelt allemaal heel normaal; vanzelfsprekend. Dat zorgt ervoor dat Arno en ik eigenlijk vrij snel over de muziek praten en niet langer over het systeem. Dat is naar mijn mening een heel goed teken. Immers: het gaat om muziek luisteren… toch?

Overigens is het wel leuk om eens met een mede prog-rock-fan op de bank te zitten. Dat maakt het voor deze liefhebber wat gemakkelijker om wat minder toegankelijke muziek te draaien.

Metingen Alpha Audio

De metingen laten eigenlijk al zien wat we hebben gehoord: de in-room respons is behoorlijk recht. Impedantie is zeer gunstig; deze speaker is niet lastig aan te sturen. De waterfall laat een goed resultaat zien. We zien alleen een resonantie tussen 50 en 100 Hz. Die mág minder om de speaker naar een nog fraaier niveau te tillen. Het is niet direct hoorbaar en we zien hier hoogstwaarschijnlijk ook een groot deel poortwerking. Al met al nette resultaten.