De luistersessie
Inhoud
We beginnen met een van de favorieten uit Niek zijn lijstje, Jocely B met een live uitvoering van “My Way”. De weergave is zeer ruimtelijk, alsof je in de zaal aanwezig bent. De stem haalt aan het einde vol uit, maar de speakers geven geen krimp, en dat is knap, kan niet anders zeggen.
Dan Sinatra, “One for My Baby” van het album “Platinum”. Een opname uit de jaren 50, je hoort wel ruis en het is niet perfect, maar de warme stem klinkt natuurlijk en prettig. Een nummer wat ik onlangs aantrof in iemands playlist, Hubert Somlin met “Sometimes I’m Right”, is ook een oude opname met goede ruimtelijkheid, wat met Niek zijn installatie wordt bevestigd.
Dan stappen we over op het betere trommelwerk: “Makan” van Driss El Maloumi en “Poem of the Chinese Drum” van Hok Man-Yim. Hier voelen de speakers zich pas echt in hun element. De diepe bas, de snelheid en dynamiek zijn ronduit indrukwekkend voor een driver van maar 12 cm!
Om te testen luister ik zelf graag naar “Cold Tea Blues” van de Cowboy Junkies. Na de opening komt de inzet van een elektrische bas, waarmee je kan horen of de bas vol en diep wordt weergegeven en niet gaat brommen. Daarnaast kun je horen of de akoestische gitaar en de stem van Margot Timmins zuiver worden weergegeven. Voor mijn gevoel is dit redelijk vergelijkbaar met mijn eigen installatie, maar daar is behoorlijk meer geld aan uitgegeven.
Je hebt soms van die luistersessies dat je denkt, ‘oh dat nummer wil ik nog horen, en dat nummer ook nog!’, wat betekent dat je niet meer bezig bent met techniek maar volledig in de muziek wordt gezogen. Dit is meestal een teken dat je erg gecharmeerd bent van de installatie. Er volgen dus nog vele nummers, waaronder Elena Casoli en Ludovico Einaudi, waarbij de zuiver klinkende akoestische gitaar mooi los staat in de ruimte, Trijntje Oosterhuis met “Human Nature” en “St James Infirmary Blues” van Triad, waar de accordeon stuwende lage tonen produceert en deze gecontroleerd worden weergegeven.
Voor de bassen spelen we “Human” van Sevdaliza en “Pyke” van SND RTN. Deze worden misschien niet heel diep weergegeven, maar zijn zeker aanwezig en mooi strak. Tijdens het gesprek gaf Niek aan dat je moet zoeken naar een geluid dat voor jou klopt. Nou, ik kan stellen dat deze installatie klopt als een bus.
De installatie is basic en niet gepimpt met dure kabels of tweaks. Dat luidsprekers met een kostenplaatje van de spreekwoordelijke appel en ei dan zo’n geluid weten neer te zetten is indrukwekkend. Je hoort veel designers van apparatuur en luidsprekers over het belang van fase gedrag, ik vermoed dat dit de reden is dat deze installatie klopt!
Mocht je geïnteresseerd zijn in dit type luidspreker en zou je misschien zelf wat willen bouwen dan is Niek bereid om zijn kennis en ervaring te delen. Lijkt je dat wat, reageer dan en dan zal ik jullie in contact brengen.
Velen vinden AI ‘n slechte raadgever, maar het valt mij op dat bij natuurkundige vragen, kloppen de antwoorden altijd.
Geen van lezers gaf een reactie, behalve Martijn die wees mij op het feit dat AI beschreven tekst niet is toegestaan.
Maar waarom zal je zelf de moeite nemen om de tekst op te stellen, als AI jouw gedachten gang juist omschrijft.
Ook jouw installatie gaat beter klinken, natuurkundige wetten kun je niet wijzigen.
Ik ga de subwoofers en de midden-hoge luidsprekers op de juiste manier neer zetten.
Dat is een scherpe observatie. Logisch gedacht ook: als je een hele zware steen neerlegt, creëer je lokaal in feite een soort “stukje beton” op je houten of zwevende vloer.
Toch is het niet helemaal hetzelfde als rechtstreeks op een echte betonvloer staan, en dat heeft te maken met de manier waarop trillingen en massa zich gedragen.
Het verschil tussen echt beton en een zware granieten plaat
Eigenschap Echte betonvloer Granieten plaat (2x gewicht) op zwevende vloer
Massa Vrijwel oneindig (honderden kilo’s/tonnen direct aan de constructie van het huis). Lokaal hoog (bijv. 30–50 kg), maar nog steeds eindig.
Gedrag Absorbeert trillingen direct zonder zelf te kunnen meebewegen. Kan als ‘vrij hangend blok’ nog steeds meevibreren als het niet ontkoppeld wordt.
Onderlaag Geen verende onderlaag. Rust op een ‘verende’ zwevende vloer (parket/laminaat op ondervloer).
Hoe de “Sandwich-methode” werkt (en waarom het zo goed werkt)
Wanneer je een luidspreker op een zwevende vloer zet, heeft een zwevende vloer de neiging te werken als een klankkast of drumvel. De lage tonen laten de hele vloer meetrillen, wat zorgt voor drassige, vertroebelde bas.
Om dat op te lossen combineer je twee natuurkundige principes: Koppelen (Coupling) en Ontkoppelen (Decoupling).
1. Bovenlaag: Koppelen (Koppelen aan massa)
Spikes onder de speaker/statief $\rightarrow$ Schoteltjes op de granieten plaat.
Doordat het gewicht van de speaker rust op de microscopisch kleine punten van de spikes, ontstaat er extreem veel druk op die punten.
Hierdoor ‘versmelten’ de speaker, het statief en de granieten plaat mechanisch tot één zwaar, rigide blok. De speakerbehuizing kan nu niet meer микро-bewegen wanneer de woofers naar voren en achteren beuken (actie = reactie). Dit levert strakkere bas en een helderder geluidsbeeld op.
2. Onderlaag: Ontkoppelen (Dempen)
Granieten plaat $\rightarrow$ Specifieke ontkoppelingsblokjes/dempers $\rightarrow$ Zwevende vloer.
Dit is de stap die het verschil maakt met beton. Omdat de granieten plaat op zachte, absorberende blokjes (zoals rubber, sorbothane of speciale audiokoppelaars) staat, wordt de resterende trillingsenergie van het zware granieten blok omgezet in warmte in plaats van doorgegeven aan de vloer.
De conclusie
Je hebt gelijk dat de granieten plaat een “kunstmatige betonvloer” simuleert voor de speaker: de speaker ‘denkt’ dat hij op een loodzware, onbeweeglijke ondergrond staat en krijgt daardoor die strakke respons.
Het grote verschil is dat de granieten plaat zweeft boven je echte vloer. Zonder de juiste ontkoppelingsblokjes onder het graniet zou die zware plaat alsnog trillingen doorgeven aan de zwevende ondervloer.
Kort samengevat:
Echt beton: Koppelen is genoeg (spikes rechtstreeks op schoteltjes op het beton).
Zwevende vloer: Koppelen aan de plaat (spikes) + ontkoppelen van de vloer (dempers onder de plaat).
Geweldig artikel, mijn complimenten aan Niek, daar kun je echt trots op zijn, om zelf een een luidsprekerbox te bouwen, wat beslist moeilijker wordt met dit type. Jaap schreef en schrijft vaak leerzame artikelen op deze site. En soms denk je dat deze verschillen nihil zijn. Het prijskaartje zegt niets, B&O ziet er mooi uit, maar de luidsprekers van een ton, kun je niet vergelijken met de Yamaha NS 5000, de Krell mono blokken kosten een vermogen maar als de weerstand niet onder 2 Ohm komt, is de Purifi Eigentakt Eval 5 mijn favoriet. Interlink vind ik overdreven maar de kabels van RUconnected zijn echt super.Ook de stroomvoorziening aanpakken met de Power Quest 3 doet wonderen. Odido modem (Klik en Klaar) werkt prima, ook hier door Jaap geadviseerde switch en wifi-router met Cat 6e met elkaar verbonden. Echt Niek je hoort echt het verschil.
Hee Ferdy. Dank voor je leuke reactie! Ja het is nog wel wat om zelf iets origineels te bedenken wat precies goed voor jou werkt! D’r is ook enige tijd aan vooraf gegaan voordat ik met bouwen begonnen ben.
De AVM versterker heeft inmiddels plaats gemaakt voor een DIY buizenversterker (niet door mij gebouwd) en speelt nog weer mooier! Heb heel iets ingeleverd qua dynamiek gezien de buizenversterker erg weinig vermogen levert (maar zat) ..maar qua andere muzikale kwaliteiten komt het echt boven de AVM uit en speelt het geheel héél ruimtelijk en muzikaal.
Qua netwerk is het hier wat anders en krijgt de Mac z’n data draadloos, en is de connectie naar de Metrum erg goed geregeld.
Verder ben ik het ontzettend eens dat écht mooi geluid helemaal niet duur hoeft te zijn en helpt het als je zelf iets kunt maken:-)
Wauw dat is inderdaad een compleet andere aanpak. Ik ben wel benieuwd hoe dat klinkt en wat er gebeurt wanneer je daar qua apparatuur een flinke upgrade aan hangt. Het kan zomaar zijn dat ik een keer gebruik van je aanbod ga maken en wat zooi meeneem 😊. Hengelo is wel een eindje tuffen maar zeker de moeite waard.
Yup, echt héél wat anders 😉 De AVM en Metrum zijn echt érg goed, maar dit systeem laat gewoon alles horen, dus ook andere apparatuur.
Toevallig heb ik sinds gister de AVM vervangen door een érg mooie (Flea power) buizenversterker en het speelt nog weer mooier. Luchtiger en meer natuurlijk. Echt heel blij mee!
Je bent absoluut welkom hoor! … dus laat maar weten.
Ik moet ff kijken hoe en wat, maar volgens mij kun je hier ook privé berichten sturen, en anders heeft Arno m’n gegevens wel 👍🏻
Een prachtig verhaal.
Ik heb deze speakers gemaakt en weet dat het een beetje ‘vreemde eend in de bijt’ speakers zijn;) ..en snap ook best de scepsis eromheen.
Mochten mensen nieuwsgierig zijn, je bent van harte welkom eens te komen luisteren 🙂
Juist leuk, zo’n vreemde eend 🙂
Ben wel benieuwd: de linker speaker lijkt zowat tegen de muur te staan, waarom is dat?
De boel staat een beetje asymmetrisch opgesteld, helaas. De trap naar zolder is een vaste trap welke aan een zijmuur zit en direct aan de andere kant van het trapgat, bijna midden op de zolder staat een hele grote installatie in verband met omvormers en ventilatiesystemen, dus de set kan helaas niet symmetrisch in de ruimte staan.
Maar, de linker speaker staat inderdaad niet ideaal en dus dicht bij de muur, in het laag en mid-laag zie ik daar niet heel gekke dingen als ik de boel na meet met REW.