De lezers van Alpha-audio weten het allang, goede stroomvoorziening is cruciaal voor de geluidskwaliteit. Maar een aardlekschakelaar, gaat dat niet erg ver?
Toevoegen van een audio aardlekschakelaar in de stroomvoorziening
Door veel te lezen, te proberen en langzaam wijzer worden denk je dat je de stroomvoorziening goed op orde hebt. Een aparte audiogroep in de meterkast, voorzien van een AHP-klankmodule met twee Hifi Tuning Diamond zekeringen. Vanaf de meterkast een cryo behandelde hifi tuning stroomdraad naar een Furutech stopcontact, gevolgd door een Audes DC blocker en een Shunyata Venom netfilter.
De versterker en de streamer zijn verbonden met Yeti stroomkabels en de Melco switch met de Furutech DPS-4.1. In de versterker en de streamer zitten ook nog audiofiele zekeringen van respectievelijk QSA en Synergistic research. Het kan natuurlijk altijd beter, maar meestal betekent dat dan meteen een flink stuk duurder.
En dan komt de Peacock audio nieuwsbrief voorbij en wat las ik daar: eindelijk een betaalbare audiofiele aardlekschakelaar, de HiFi-Tuning Supreme RCCB (“Residual Current Circuit Breaker”, in het nederlands aardlekschakelaar). Mhhhhh, twijfel, zou dat echt nog wat doen?
Mijn eenvoudige redenering was: des te verder van de installatie des te minder het gaat helpen. Maar een hobbyist is altijd op zoek naar verbeteringen, dus toch de bestelling geplaatst. Er is een standaardversie voor 499 euro en een Diamond versie voor 1099 eu. Ik heb de standaard gekozen.
De werking van een aardlekschakelaar
In je meterkast vindt je drie typen schakelaars:
- De hoofdschakelaar, hiermee kun je simpelweg je stroomvoorziening van je huis aan en uit zetten.
- Na de hoofdschakelaar komen meerdere aardlekschakelaars, deze beschermen tegen elektrocutie.
- Achter de aardlekschakelaar komen de zekeringen, die zijn bedoeld om brand te voorkomen bij kortsluiting of als er te veel stroom wordt gevraagd.
Veel hifiliefhebbers hebben de standaard zekering al vervangen voor een audiofiele variant (ook wel klank module genaamd). Maar bij de aardlekschakelaar is dit nog minder gangbaar, voornamelijk omdat er tot voor kort alleen een hele dure van Doepke beschikbaar was.
Een aardlekschakelaar vergelijkt de in- en uitgaande stroom, en als daar een te groot verschil is dan lekt er stroom weg naar de aarde. Als dat door een lichaam gaat dan is dat letterlijk levensgevaarlijk. Bij een verschil van meer dan 30mA zal de schakelaar uitschakelen. In de aardlekschakelaar zit een meetspoel (ringkerntransformator) waar fase en nul doorheen lopen. Zolang de stromen gelijk zijn heffen de magnetische velden elkaar op. Maar bij een verschil ontstaat er een magnetisch veld en die activeert het uitschakelmechanisme.
De magnetische velden die hiermee onvermijdelijk in de schakelaar optreden, verstoren de sinus curve van de wisselstroom. De HiFi-Tuning Supreme RCCB maakt gebruik van grote, massieve koper/zilveren contactmaterialen, anti-magnetische roestvrijstalen schroeven en alles is cryogeen behandeld. Door de resulterende lage impedantie zou dit moeten leiden tot een verbeterde geleiding en worden strooivelden voorkomen, met minder spanningsverlies en een optimale sinus curve als gevolg.
De installatie
Peacock audio levert een installatieschema bij de bestelling. Het is relatief eenvoudig en ik heb het zelf gedaan, maar je moet wel weten wat je doet. Bij twijfel of met twee linkerhanden kan je het beter door een elektricien laten doen, het gaat hier wel om veiligheid.
De HiFi-Tuning Supreme RCCB plaats je op een vrij plekje naast je andere aardlekschakelaars. Met 6mm2 installatiedraad wordt deze aan de onderkant verbonden vanuit een andere aardlekschakelaar. Vanuit de bovenkant verbind je hem met 6mm2 installatiedraad aan de klankmodule voor je audiogroep. Het is optimaal als je alleen je audiogroep en geen andere groepen verbindt met de HiFi-Tuning Supreme RCCB.
Het luisteren
Na de montage en het aanzetten van de hoofdschakelaar heb ik de audiocomponenten een voor een weer opgestart. Zonder in te spelen werd meteen duidelijk dat de installatie op een hoger niveau speelde. Werkelijk alles was beter, de bas strakker, meer detail, betere ruimtelijkheid, dynamiek was beter. Het systeem speelde met meer gemak, kon ook harder spelen zonder dat het scherp ging klinken. Maar wat me het meest opviel is dat de klank zuiverder wordt.
Ik wil daarbij een nummer uitlichten: “Love Day” van het album “The Los Angeles Session” van Richard Galliano en Charlie Haden. De accordeon van Galliano produceert soms lang aanhoudende hoge tonen, het vraagt veel van je installatie om dit zuiver af te spelen. Tegelijkertijd speelt een contrabas, piano en drum. Alles blijft mooi gescheiden van elkaar en gedetailleerd en helder klinken.
De montage was snel gepiept en ik had nog meer te doen die dag, maar omdat ik zo was gegrepen door de muziek heb ik de rest van de dag weg gelummeld met het doorspitten van al mijn afspeellijsten. En wat ik ook speel, alles klinkt beter. Ik hoor details in sommige nummers zoals ik ze niet eerder heb gehoord. Bijvoorbeeld de subtiele elektrische gitaar op “Gasthaus Zum Lachenden Stalin” van Jan Delay tussen de zwaardere klanken van drum, bas en synthesizer. De akoestische gitaar Colin Meloy van the Decemberists op “Caroline Low” valt tot in detail te volgen. De bas van de deepend remix van “Catch & Release” van Matt Simons is strak terwijl de details van alle achtergrond pingeltjes mooi behouden zijn.
Verschillende keren heb ik de naam van onze lieve heer hardop uitgesproken omdat ik het amper kon geloven. Het verstilde en ingehouden “If It Be Your Will”, een Leonard Cohen cover door Jennifer Warnes roert me als nooit tevoren. Nooit gedacht dat een aardlekschakelaar dit met een volwassen man kan doen.
En weer terug naar de oude situatie
Nu is een eerste indruk niet altijd betrouwbaar, je wilt soms heel graag dat iets beter klinkt en je hersenen kunnen je aardig voor de gek houden.
Misschien herken je het wel als je vroeger naar de platenzaak ging om een zorgvuldig samengesteld lijstje met LP’s te beluisteren en dan had je zo’n dag dat je alles goed vond klinken. Dan kwam je met veel te veel LP’s thuis die bij nadere beluistering echt niet allemaal zo goed waren.
Waarschijnlijk is het verstandig om nog eens een week of twee te blijven luisteren en dan te kijken of het oordeel blijft staan. Het probleem is echter dat goede geluidskwaliteit went en je na twee weken je nog moeilijk kunt voorstellen hoe de vorige situatie klonk. Dus ik heb mijn schroevendraaier gepakt en de klankmodule weer op mijn oude aardlekschakelaar aangesloten.
Terug naar de oude situatie was het onmiddellijk duidelijk, alles wat ik hierboven heb beschreven maar dan omgekeerd. De bas minder strak, minder detail, minder ruimte om de instrumenten en minder dynamiek. Het gevoel van dag 1 blijft overeind.
Conclusie
Je moet altijd oppassen met al te krasse uitspraken, maar deze 500 euro behoren tot de meest efficiënte die ik aan mijn installatie heb uitgegeven. Als je eenzelfde verbetering wilt behalen door bijvoorbeeld je versterker of je luidsprekers te upgraden dan ga je dat voor 500 euro over het algemeen niet redden. Van harte aanbevolen.
Het beste filter zit tussen je oren
Ja ik kan de conclusie ook bevestigen.
Er is nog een optie welke het onderzoeken waard is in de NEN1010 voorschriften persoonlijke veiligheid elektriciteitsnet.
Sinds vandaag is de hihi-tuning aardlekschakelaar in de audio groep aangesloten b
je hoort direct de verandering en ik onderschrijf de punten die Arno noemt in zijn stuk.
Hey Arno, leuke test en ik kan het volledig onderschrijven. Voor 500 euro en 5 minuten werk een flinke verbetering en dus een hele effectieve tweak.
De roeptoeterende non believer zal he altijd blijven tegenkomen op het web. Wat ik mij afvraag is of het aanpassen van je groep veel zin heeft wanneer daar veel meer op zit dan alleen audio. Ik kan het niet ontvlechten en even een nieuwe kabel trekken gaat ook niet zomaar helaas.
Ik heb eigenlijk 1 optie om een aparte stroomkabel aan te leggen en dat is gebruik maken van dezelfde buis als de utp kabel. Ik kan mij voorstellen dat dat ook niet optimaal is. Of Ijn wr kabels die zo goed zijn afgeschermd dat dat geen probleem is?
Ten eerste mag het niet een zwakstroom kabel en een sterkstroom kabel in hetzelfde buis.
Ten tweede het past niet. Stel de buis heeft een diameter van 19 mm, de binnenmaat is 16 mm. Kabels van Hifi-Tuning of GigaWatt hebben een diameter van minstens 12 mm, de UTP kabel heeft een diameter van ongeveer 7 mm, afhankelijk welke categorie je neemt.
Heb je een ongebruikte KPN telefoon aansluiting (varkensneus), welke naar de meterkast gaat?
Of een kruipruimte?
Nee helaas niet. Ik kan hem wel langs de trap laten lopen en dan over het plafond naar de installatie, wel een lage waf ben ik bang 🙄
Of draadloos via een Wifi Mesh systeem, maar ik weet niet hoe de kwaliteit daarvan is ten opzichte van bekabeld.
Ik heb de audiogroep kabel, via de oude tv coaxkabel naar de slaapkamer getrokken. Deze aansluiting zit boven de hifi installatie. Dan in de hoek door het plafond geboord en de kabel doorgetrokken naar de hoek waar ook het gordijn zit.
hierdoor in een woning zonder kruipruimte toch een aparte audiogroep kunnen laten aanleggen.
Dit alles met WAF
Inmiddels een extra aardpen laten plaatsen. En de groep krijgt een audio aardlekschakelaar binnenkort.
Beste Joeri,
Ik vermoed dat je een verbetering zal hebben, maar die zal niet optimaal zijn tegenover een aparte audiogroep. Je kan mss bij je luistersessies bepaalde toestellen (ijskast, airco, oven, …) tijdelijk uitleggen of de kortsluitschakelaar op Off zetten.
Ik heb een modern huis dus dat soort apparaten zitten op een eigen groep en een eigen fase. Verder zit er op de groep waar mijn audio apparatuur is aangesloten alleen verlichting en andere stopcontacten in de woonkamer en de meterkast (waar mijn nars, homecenter, router en modem staan). Ik vermoed dat ik de woonkamer wel op een eigen groep kan aansluiten en die dan voorzien van de klankmodule en eigen audiofiele aardlekschakelaar. Niet optimaal maar vast een verbetering, of toch mijn dac upgraden??? Ik ga er nog even over nadenken, gelukkig klinkt het nu ook al goed 😊
Voor de liefhebbers van (dubbel)blinde tests schreef collega Martijn dit lezenswaardige artikel: https://www.alpha-audio.net/nl/achtergrond/over-luistertesten-dubbelblind-of-niet/
De vraag of extreem dure audio- en stroomkabels of gespecialiseerde aardlekschakelaars echt effect hebben op het klankbeeld, is een van de meest besproken onderwerpen binnen de hifi-wereld.
Er is een groot verschil tussen wat fabrikanten beweren en wat onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek en blinde tests laten zien.
Wetenschappelijk perspectief: Vanuit natuurkundig oogpunt moet een kabel simpelweg voldoen aan basisvoorwaarden: een lage weerstand, goede afscherming tegen interferentie (EMI/RFI) en degelijke connectoren. Zodra een kabel dik genoeg is voor de gevraagde stroom en goed geïsoleerd is, zijn verdere “verbeteringen” vaak niet meer meetbaar in het audiosignaal.
Blinde tests: In verschillende dubbelblinde tests (waarbij de luisteraar niet weet welke kabel er speelt) blijkt het voor zelfs ervaren audiofielen nagenoeg onmogelijk om het verschil te horen tussen een degelijke standaardkabel en een exemplaar van duizenden euro’s.
Filtereffect: Fabrikanten van dure kabels,(https://www.hobo.nl/de-zin-en-onzin-van-kabels), stellen dat elke kabel het signaal in zekere mate filtert en dat hun materialen (zoals hoogzuiver koper of zilver) deze vervorming minimaliseren voor een “zuiverder” geluid. Dit is nog nooit objectief vastgesteld.
Maar het is vooral een placebo-effect: Het psychologische effect van een dure aankoop is groot. Als je weet dat je een kabel van €500 of meer gebruikt, vertalen je hersenen dit naar een “breder klankbeeld” of “meer rust” etc., ook als het signaal identiek is.
Conclusie: Voor een optimaal klankbeeld is het belangrijker om te investeren in goede luidsprekerplaatsing, akoestiek en een degelijke basisbekabeling (geen “dropveters”) dan in esoterische kabels of zekeringen van honderden euro’s. Uit blinde tests is ook gebleken dat plaatsing, akoestiek, etc. wel effect hebben. Heel dure kabels, filters, aardlekschajelaars klinken alleen beter, omdat men dat wij horen gezien de investering.
Dag Jens, ik heb die Audes DC blocker (zie onderstaande reactie) stiekem in de stroomketen gezet van de stereo installatie van mijn dochter/schoonzoon in hun oude huurappartement in Amsterdam. De volgende dag belden ze op met de vraag of ik “iets met hun installatie had gedaan, want hij klonk nu ineens net zo helder als toen ze die hoorden in de luisterruimte bij de aanschaf ervan”. Soort blinde test dus, zowel qua product als qua investering.
Probeer het eens.
Hartelijke groet, Rob
Als je nu eens bronnen van onderzoek zou linken in plaats van deze afgedraaide plaat te posten. In blijde afwachting van onderbouwing.
Dag Jens,
Je hebt believers en non believers in hifi tuning.
Jij bent duidelijk een non believer 😉
Kan je eens je bronnen van wetenschappelijk onderzoek met ons delen?
Heb je zelf al eens ‘deftig’ getest en geluisterd waarme je je beweringen kan staven?
Je hebt een punt: je hebt veel snake oil in de hifi wereld.
Ik “stond” ook sceptisch tegenover al die esoterische producten die m’n hifi winkel verkocht die dan meestal ook nog eens duur waren.
M’n hifi winkel stelde het zo: Test ze thuis uit voor enkele weken.
Zogezegd, zogedaan…bij het luisteren van sommige items hoorde je direct een hoorbaar verschil (die duidelijk beter was), bij andere items hoorde ik geen directe hoorbaar verschil…totdat ik ze enkele weken later weer uit m’n hifi keten haalde…dat deed pijn!!! = direct naar m’n hifi winkel gebeld om te melden dat ik die items toch ging houden.
Er is maar 1 GOUDEN regel: en dat is thuis testen en beluisteren met referentie liedjes…de items enkele weken laten zitten en daarna terug naar de oorspronkelijke opstelling gaan.
Sommige handelingen kosten geen of nauwelijks geld…polariteit van je toestellen checken (mits je een fase en nulleider hebt), plaatsing van je speakers, …
Wat een hifi aardlekschakelaar en of kortsluitschakelaar betreft kunnen we kort zijn: dit maakt een verschil en nog geen klein beetje…die enkele 100den euro’s zijn 1 van de goedkoopste tweaks dat je kan doen!
Hi Arno,
Het is meteen duidelijk wat mijn nieuwe investeringsprojectje gaat worden; dank je wel. De aparte klankmodule/audiogroep in mijn groepenkast had/heeft veel effect, en dan wordt het makkelijk ook deze investering te vertrouwen.
Als je tijd hebt en het een keer wil proberen?: je schreef dat je een Audes DC blocker in de keten had zitten. Mijn ervaring is dat de Audes DC blocker i.c.m. een versterker op een niet-audio-groep een bijzonder goed effect heeft, bijna vergelijkbaar met dcblocker + versterker op een audiogroep. “Bijna” dus, want ik vind het i.c.m. de audiogroep/klankmodule juist ietsjes minder goed klinken. Ben benieuwd hoe dat bij jou is, ook al is bij jou de situatie behoorlijk anders, want ik heb niet alle andere tweaks in de stroomvoorziening.
Hartelijke groet, Rob
hallo Rob, ik heb het even geprobeerd, maar bij mijn installatie heeft de Audes DC blocker nog wel een toegevoegde waarde, als ik hem weghaal wordt het wat minder zuiver en onrustiger. Zoe zie je maar, elke installatie is anders en gewoon op de oortje vertrouwen.
Ja, leuk om te horen; dank je wel!
(en excuses voor de late reactie, op 1 of andere manier krijg ik geen bericht als iemand heeft gereageerd op een post)
Heb ook een DC blocker (Puritan ipv Audes) en heb eenzelfde ervaring als jij. Versterker met DC-blocker op een zekeringen gebaseerde klankmodule klonk minder (dynamisch). In plaats van een ‘niet audio groep’ heb ik voor de DC-blocker & versterker een Gigawatt G-16A 2P groep aangelegd. Klinkt nog beter.
Al klonk die weer wat lomp op de overige (bron)componenten. Die verbeterden ook niet van de DC-blocker, vandaar meerdere groepen aangelegd.
Beetje trias politica in audio: 1 x Gigawatt voor DC-blocker & versterker en 2 x AHP klankmodule, 1 voor de switch en 1 voor de streamer. Als je dan toch bezig bent…
Ja, je kan er maar druk mee zijn. Klinkt alsof jouw stereoapparatuur IN de meterkast staat of dat je de gelukkige eigenaar bent van een kruipruimte waar je bedrading makkelijk doorheen kan trekken. Dank voor je reactie, leuk om te horen!
Kan er zeker druk mee zijn, zeker als je ook nog eens verschillende combinaties met zekeringen mee neemt in het vergelijk. En nee, ik luister niet ín de meterkast 🤣 heb inderdaad een kruipruimte. In de jaren 30 van de vorige eeuw waren de huizen een stuk meer audio vriendelijk.
De magnetische velden die hiermee onvermijdelijk in de schakelaar optreden, verstoren de sinus curve van de wisselstroom. De HiFi-Tuning Supreme RCCB maakt gebruik van grote, massieve koper/zilveren contactmaterialen, anti-magnetische roestvrijstalen schroeven en alles is cryogeen behandeld. Door de resulterende lage impedantie zou dit moeten leiden tot minder spanningsverlies en een optimale sinus curve
Onvermijdelijk? In normale situaties is er geen verschil in de stroom tussen de fase en de nul en wordt er ook geen netto magnetisch veld opgewekt, anders zou de aardlek uitslaan
In de praktijk heb je misschien 1 a 2mA verschil stroom die een zeer klein netto magnetisch veld opwerkt lokaal in de transformator. (En het veld is er natuurlijk ook buiten de trafo en schakelaar, over de gehele lengte van het traject)
Overigens is dit magnetisch veld gevolg van de stromen door de fase en de nul en niet andersom. Een elektrische stroom wekt een magnetisch veld op. Een sinusvormige stroom zal een wisselend magnetisch veld opwekken. Ditzelfde magnetisch veld tast niet zijn eigen sinusvorm bron aan . . . Het bijt zichzelf niet in de staart. Er is in een aardlekschakelaar geen externe bron die iets kan verstoren. In elk geval niet bij de toegestane types die passief werken.
Hallo Cees, dank voor je opmerkzaamheid, je hebt gelijk, het staat niet goed omschreven. Ik heb de fabrikant benaderd en dit is zijn uitleg: Door het gebruik van betere kwaliteit materiaal, geleiders van zuiver koper, zilverkwaliteit aansluitpunten, niet magnetische RVS schroeven, alles cryogeen behandeld, wordt een betere geleidbaarheid en belastbaarheid bewerkstelligd en worden strooivelden voorkomen. En ik kan alleen maar zeggen dat dit duidelijk te horen is.
Interessante bevindingen! Met dank voor de technische uitleg erbij begrijp ik nu beter waarom een audiofiele aardlekschakelaar een toegevoegde waarde heeft: “door de resulterende lage impedantie zou dit moeten leiden tot minder spanningsverlies en een optimale sinus curve.” Een power regenerator van PS Audio beoogt precies hetzelfde, waarbij er ook nog eens stroom wordt gebufferd om op piekmomenten zonodig meer/sneller stroom aan de versterker te kunnen leveren. Zo’n power regenerator staat dan weliswaar achter de aardlekschakelaar en de klank module, maar dan wel weer dichter bij de audio-apparatuur. Vraag me af: óf/óf allebei goed, én/én misschien nog beter (1 + 1 = 3)? Of is dat teveel van het goede: 1 + 1 = 0 (of alles daartussen in).
Lijkt me interessant wat hier gezegd wordt over aardlekschakelaars. Wat de aardlekschakelaar bijdraagt tot storingen in je audiosyteem daar heb ik nog nooit over nagedacht. Maar wel over PS audio met hun power regenerator. Die werkt wel heel goed. Er is momenteel meer en meer storing op het net veroorzaakt door zonnepanelen (de AC omvormers daarvan…) en LED lampen en ook door allerlei schakelsignalen van apparaten van de energiebedrijven die het net gebruiken om te communiceren. Dus, die onderdruk je zeer effectief met de PS audio regenerator. De vraag is alleen is het nodig om zo’n 3000$ te betalen aan PS audio om de klus te klaren. Hij zou ongetwijfeld de storing van jouw aarlekschalelaar onderdrukken.Maar let wel dat de stroom door de aardlekschalelaar alleen naar de keuken gaat en naar de andere tijdelijk vochtige ruimtes en de buitenverlichting (overal waar randaarde-stopcontacten zitten), maar niet naar de huiskamer. Ik kan voor de PS audio instaan, die is goed.
Over het effect in de huiskamer van de PS Audio PowerPlant op de weergavekwaliteit ben ik nog altijd zeer tevreden, ook na alle upgrades in de set. Als de aardlek naar de keuken gaat, prima. Toch?
Ja, helemaal mee eens!