Review Weiss Helios DAC/streamer – de studio control room

Luisteren naar de Weiss Helios

De Libratone Live ervaring

Zoals u weet ben ik vooral bezig met personal audio. De audioapparatuur staat op mijn bureau; een aantal DAC’s, een CD-speler, een reclocker en hoofdtelefoonversterkers. Luidsprekers zijn voor mij secundair. Als ik naar speakers wil luisteren heb ik in de studio op de Nieuwplaatz de keuze uit een breed assortiment aan top-monitors, van near field tot long throw. Momenteel gebruik ik thuis de Libratone Live Lounge en de Lounge (review is hier te lezen). Dit zijn Airplay-luidsprekers (actief) met ribben tweeters die ook een 3,5mm-ingang hebben. Min of meer bedoeld als geinig begin van de test sluit ik de Helios aan op de Libratone Live.

Wat onmiddellijk opvalt is de strakheid van de weergave. De Helios ‘swingt de pan uit’, zoals ze dat vroeger wel eens plachten te zeggen. Het is vooral de bas en het slagwerk die bij elke track een stevige basis geven aan de muziek. De fasecorrectheid van de weergave zorgt ervoor dat het ook vanuit een andere kamer of een andere verdieping goed klinkt. Geen boemende bassen of snippers van geluid. Het is alsof een echt instrument aan het spelen is. De Libratone klinkt opeens als een studiomonitor. En ja, dat horen we ook op een – in verhouding – zeer bescheiden actieve luidspreker van meer dan 10 jaar oud. Het is een feest van strakheid en muzikaliteit. Het valt bezoekers ook op (“waar zijn de luidsprekers, wat klinkt dit goed”).

De grenzen van de DAC opzoeken

Collega Martijn heeft de Helios thuis gehad. Hierbij een aantal van zijn luisternotities:

Het album “Dislocation Blues” van Jeff Lang en Chris Whitley is een album dat met een hoog output volume is gemastered en met veel dynamiek. De microfoons zijn dicht op gitaarversterkers geplaatst. Op veel tracks speelt Chris Whitley op een National Steel Guitar en laat Jeff Lang op elektrische gitaar zijn blues licks horen. De combinatie levert een complex audiosignaal, een microdynamische stormbaan voor DAC’s.

Meer nabij klinkend dan met de Helios is bijna niet denkbaar, maar het wringt op geen enkel moment. De grens tussen nabij en opdringerig is dun, maar de Weiss Helios blijft ruimschoots aan de goede kant. Het geluid raakt nooit verzadigd, je krijgt hetzelfde gevoel van elektriciteit over je lichaam van de opwinding als bij een live performance. Het kost geen enkele moeite om alles wat er ook maar uit de opname gepeuterd kan worden te horen. Foutloos, zonder dat de Helios indruk probeert te maken. Het is meesterlijk.

Hoe HiFi is een Helios?

Transparant doorgeefluik is zo’n cliché, maar als er geen luik te bekennen is, dan hoef ik me ook niet in clichés uit te drukken. De muziek is. Feitelijk, voelbaar.

Het geluid is te omschrijven als ‘vlezig’. Het zwaartepunt ligt op de onderkant van het middengebied, maar zonder dat dit ten koste gaat van de transparantie in het hoog. Daardoor worden opnames van vleugels weergegeven met een volle, rijke klank, met veel gewicht in het geluid, zoals met Yevgeny Sudbin’s indrukwekkende vertolking van Beethoven’s pianosonates op. 110 & 111 op BIS recordings De Helios laat de omvang van het instrument horen in de resonantie van het klankbord en het frame. Uiteraard wordt de kleinste nuance weergegeven, in de aller drukste passages blijft iedere toetsaanslag te volgen en hoor je de pianist grommen, snuiven en zuchten.

Op veel audiosystemen is de klank van een vleugel over alle registers heen vrij egaal, terwijl dat in werkelijkheid niet zo is omdat de snaren vaak iets anders klinken en het hout anders resoneert. De Helios laat wel horen dat er kleurverschil ontstaat over de registers heen.

Op de Nieuwplaatz

Inmiddels zijn de Tannoys die in studio D van de Nieuwplaatz staan, synoniem voor alles wat het luisteren naar muziek zo mooi maakt; De speakers die van het formaat wasmachine zijn, spelen zo moeiteloos, strak en precies dat we niet alleen alles horen maar vooral de muziek ervaren. De match met de Yamaha B-2 eindversterker is uitstekend. We hebben vele eindversterkers aan de Tannoys gehangen, nieuw en vintage, buizen en niet-buizen. We sluiten de Helios rechtstreeks aan op de eindversterker. Door de beveiligde netwerkverbinding lukt streamen niet, daarom doen we het maar via USB. Maar in de opnamestudio is een USB-kabel lastig te vinden. We gebruiken een kabel van een printer.

Martijn schrijft: “Dezelfde opname van Yevgeni Sudbin hebben we geluisterd op de Nieuwplaatz. De manier waarop de emotie en de subtiliteit in het spel naar voren komt, de complexiteit van het stuk dat wordt blootgelegd, het is verbluffend op de Yamaha / Tannoy combinatie. En dat met een HP printerkabel!”

UPnP versus streamers

De Weiss Helios heeft software om als UPnP speler te fungeren. Audirvāna (Audirvāna Core op een Raspberry Pi met DietPi OS, gevoed met een SBooster en een SMB-verbinding naar een Synology NAS waar de muziekbestanden staan) over UPnP klinkt consistent beter dan dezelfde bestanden afspelen met streamers die met AES/EBU of USB verbonden zijn aan de Helios. Ook beter dan dezelfde bestanden afspelen via een Volumio Rivo+ met Volumio Lineo5 voeding ( € 1613 ).

De klanken krijgen meer diepte in detail en kleur, klinken authentieker (lees: meer zoals je ze ook hoort als je direct hoort met eigen oren), de soundstage klinkt beheerster en is beter in proportie. Het is vooral meer gelaagdheid van de harmonische klanken van een instrument en de naklank die rijker en duidelijker is met Audirvāna over UPnP, ook als je streamt vanaf Qobuz in plaats van eigen bestanden speelt. Dit is vooral hoorbaar in vleugels of xylofoons, je krijgt veel meer informatie door.

In de luisterruimte van Alpha-Audio in Haarlem

Ook hier merken we hoe ‘studio’ de Weiss Helios is. Gekoppeld aan een voorversterker, ook al is het de Pass Labs XP-12, is het minder dan wanneer de Helios direct aansluiten op de eindversterker, de Pass Labs X150-8. De TAD Evolution Two speakers hebben we nog niet eerder zo ritmisch en precies gehoord. Alles klopt.

CD en de Helios

De Revox C221 CD-speler sluiten we via de coax-uitgang aan op de Helios. Zoals we al verwacht hadden is het resultaat verbluffend. Bekende CD’s onthullen nog meer laagjes, instrumenten krijgen meer dimensies. Bijvoorbeeld de sitar-solo van Denny Dias op “Do It Again” van Steely Dan (1972). Ik heb deze nog nooit zo rond en ronkend gehoord. De sitar in kwestie is geen bijzonder instrument en ik ken de solo als een wat snerpend intermezzo waarna het orgel de boel weer overneemt. Heel bijzonder. En om nog even bij Steely Dan te blijven; we spelen twee verschillende masters af van deze track. Het origineel gemasterd door Roger Nichols en de Citizen-editie, gemasseerd door Glenn Meadows. We hebben niet eerder zo detailrijk kunnen genieten van beide versies.

Vergelijken met de Grimm MU2

We zijn benieuwd hoe de Weiss Helios en de Grimm MU2 zich tot elkaar verhouden. Het zijn in veel opzichten vergelijkbare dac/streamers. Allebei van een merk dat verbonden is met de naamgever. Eelco Grimm en Daniel Weiss zijn gerespecteerde namen in de studiowereld. Ook in prijs zijn de MU2 en de Helios vergelijkbaar. Beide spelers klinken vloeiend en tegelijkertijd veel detail. Microdynamiek is uitstekend. MU2 en Helios hebben allebei een web-interface die zeer prettig werkt. Allebei hebben ze een hoofdtelefoonuitgang aan de achterzijde.

Laten we vooropstellen dat er in deze klasse geen sprake is van beter of minder goed. Beide spelers zijn referentieklasse. Wel zijn er smaakverschillen. De Grimm MU2 klinkt gemoedelijker, neutraler over het hele geluidsspectrum. De Helios is wat warmer en voller en – daar komt-ie weer – ritmisch. Een grote plus van de MU2 is de beschikbaarheid van Tidal Connect die uitstekend werkt en klinkt, de Helios heeft Qobuz Connect. Daar staat weer tegenover dat Audirvāna niet werkt op de MU2 en wel op de Weiss Helios. De MU2 heeft weer de beschikking over single ended en gebalanceerde analoge ingangen. Ja, ook op de MU2 is het analoge deel dik in orde. In ons ideale plaatje zouden we de Grimm en de Weiss willen!