Inleiding
Inhoud
Wie in de wereld van high-end streaming audio stapt, wordt overweldigd met allerhande tweaks. Kabels, filters, voedingen, switches… het houdt écht niet op. Nu is het prima mogelijk om ‘klein’ te beginnen. Maar ook hier geldt: de sky is the limit. Wij bekijken de toplijn van Silent Angel: de Bonn NX (3499 Euro), Forester FX (3299 Euro) en Genesis GX (3299 Euro). Een ‘stack’ van iets meer dan 10.000 Euro.
We gaan u hier niet vervelen met een heel verhaal over waarom een switch een hoorbare invloed heeft op weergave. Dat hebben we al eerder gedaan. Als u geïnteresseerd bent in onze onderzoeken op dit gebied, dan kunt u hier een compleet, samenvattend artikel erover lezen en hieronder de beknopte presentatie zien die we bij Bender hebben gehouden, in samenwerking met Dimex.
Het drietal
Silent Angel is al vroeg gekomen met een ‘audiofiele’ switch (beetje lastige benaming, maar goed). De Silent Angel Bonn N8 is een 8-poorts switch, geoptimaliseerd voor audio-installaties. Niet dat deze data beter overbrengt, maar het ruisniveau is gewoonweg lager. En dat is hoorbaar. Ze hebben daarmee – onze mening – de markt voor dit soort producten gemaakt.
Dit ruisniveau verlagen kan op talloze manieren: betere isolatie van de poorten door betere galvanische isolatoren toe te passen bijvoorbeeld. Echter kan het ook met betere, schonere voedingen. Of een nettere pcb-layout met betere componenten die minder ruis afgeven.
De Silent Angel Bonn NX is het beste wat Silent Angel nu kan maken. Het gaat wederom om een 8-poort switch, maar nu is de isolatie van – en tussen – de poorten verder verbeterd, het ruisniveau van de gehele switch is nog verder verlaagd met een mooie, interne, lineaire voeding (en extra isolatie) en de bouwkwaliteit is natuurlijk wel wat mooier. Onder meer met een dubbelwandige, aluminium behuizing, isolerende voetjes en een strak logo wat Silent Angel in de behuizing heeft gefreesd. Het oogt gewoon erg mooi allemaal.
Wilt u nog verder optimaliseren? Ook dat kan: er is namelijk een Forester FX externe voeding en een Genesis GX externe klok. Deze levert Silent Angel in dezelfde behuizing, zodat u het als een mooi stapeltje in het meubel kunt plaatsen.
Nu gaan we het later hebben over de hoorbare impact van dit drietal. Echter kunnen we nu al verklappen dat de grootste stap de Silent Angel Bonn NX zelf is. En gelukkig maar: het zou niet helemaal kloppen als het pas écht werkt als u dit drietal compleet moet aanschaffen. Echter is elke ‘tweak’ wel hoor- en merkbaar.
De discussie onder deze review is interessant. Je ziet de hyperfocus op een klein onderdeel van de totale som die de geluidskwaliteit bepaalt.
Er zijn veel manieren om de impact van onrechtmatigheid in het voedende netwerksignaal te weren:
Dit is er in allerlei prijsklassen: van een paar tientjes tot wat de gek er voor geeft.
In de klasse van een paar tientjes tot een paar honderd euro hebben we veel getest en de bevinding tot nu toe is dat betaalbare lan isolators vaak de ‘sjeu’ uit de muziek haalt, het wordt er vaak wat steriel klinkend van. Isolatoren komen uit de medische hoek en uit de machinebouw en ze zijn heel effectief in waar ze voor gemaakt zijn. Maar bij de toepassing in audio komt er kennelijk meer bij kijken en zijn er ook hoorbare negatieve bijeffecten.
In de financieel behapbare klasse lijkt een eenvoudige switch, die niet gebouwd is voor audio toepassingen, de best klinkende oplossing. Uit de testen, en toegegeven die is niet uitputtend, blijkt de Netgear GS108 het best te scoren. De net iets duurdere DLink 108 switch meet slechter, maar het eindresultaat in termen van audio klinkt in mijn oren meer organisch dan de Netgear. Kwestie van smaak.
Als je aan die switches een snelle, schone voeding hangt dan ben je voor een paar honderd euro klaar. Je kan met de voeding uitschieten en daar duizend euro of meer aan uitgeven, maar daar stopt het een beetje.
Dan heb je de speciaal voor audio toepassingen gemodificeerde of gebouwde switches. De switches van een paar honderd euro hebben vaak hetzelfde euvel als de LAN isolatoren: het klinkt al snel wat steriel. Kennelijk is het maken van een isolator of switch voor audiotoepassingen nog niet zo makkelijk, de goed klinkende gaan gelijk in de duizend(en) euro’s.
En dan wordt het dilemma wat veel te weinig aangehaald wordt interessant: hoeveel beter is dat, in het grote geheel van de audioketen, dan ten opzichte van de eenvoudige switch met upgrade voeding? Hoeveel ‘hoorbare’ waar krijg je dan voor je geld? Loont het niet meer om dat verschil in Euro’s uit te geven aan een streamer, DAC of versterker in plaats van aan een switch? Of uitgeven aan betere stroomvoorziening omdat het rendement daar vaak vele malen meer is?
Ik denk dat af en toe een stapje terug doen en kijken of je investering nog wel rendeert niet onverstandig is. Als je optelt wat je allemaal uitgeeft kunnen we ons helemaal verliezen in een obsessieve zoektocht naar ‘de beste maatregel’, maar dat betekent niet dat uitgave en opbrengst met elkaar in verhouding blijven in het grote plaatje.
Goed verhaal Martijn! Het lijkt mij derhalve zaak om eerst een goede streamer te kopen die al schoont en daarna bezien of een switch of filter daarvoor nog wat toe kan voegen.
Dat is een goed punt. Hoe beter de DAC, hoe minder gevoelig deze is voor ruis op de klok. Bijvoorbeeld de DAC chip (ES9028 van ESS) in de Volumio waarop jullie meten is volledig ongevoelig voor ruis op de klok input (zie de datasheet hoe zij jitter in de chip elimineren met het DPLL systeem).
Het aanschaffen van een goede DAC die ongevoelig is voor de ruis lijkt me de meest economische en doeltreffende manier om tot een perfect geluid te komen. Een dure switch kopen om een overgevoelige DAC te compenseren is water naar de zee dragen.
Een dure switch wellicht. Maar we hebben in een livestream een keer laten horen, met de Volumio Primo, dat zowel de Primo als de switch (in dit geval de vorige versie van de DLink switch) voeden met dezelfde Pura Dodo voeding een behoorlijk verschil maakt in het eindresultaat.
Zoveel dat we onze oren in eerste instantie niet konden geloven. En ook omdat er dan iets staat te spelen wat serieus de concurrentie aan kan met veel duurdere streamers. In ieder geval streamers en DACs waarvoor het prijskaartje opgeteld hoger is dan de som van een Pura Dodo, een DLink switch, een Volumio Primo en een paar standaard Cat6a koperen netwerkkabels.
Dat is het niet. We doen alle metingen op de Volumio Primo. En we zien daar wezenlijke verschillen. Deze zijn ook hoorbaar.
ik dacht juist dat jullie geen verschil aan de uitgang kunnen meten van de Volumio maar wel op de klok input van de DAC?
De gebruikte DAC vertelt in de datasheet:
“Unmatched audio clarity free from input clock jitter”
En
“The ES9028Q2M contains a Jitter Eliminator block, which employs the use of a digital phase locked loop (DPLL) to lock to
the incoming audio clock rate.”
Begrijp ik goed dat de DAC chip dus niet doet wat de datasheet specificeert en free from input clock jitter onzin is?
Welke uitgang heb je het over?
Volgens mij kun je het beste een streamer, zoals de PS Audio AirLens, aan het einde van de keten inzetten. Wat denken jullie daarvan?
Je kan geen dingen fixen die al kapot zijn. Hooguit kan je het anders maken. Maar iets repareren wat al kapot is, gaat niet. Zeker niet met timing.
Maar waar moet je het dan wel fixen, want wat kapot gaat voor mijn voordeur (router) is dan kennelijk toch ook niet meer te repareren?
Daar gaat niets stuk. Data is te repareren. Maar ruis vanaf de laatste schakel zorgt voor extra jitter. En dat is niet zomaar te fixen.
Duidelijk, dus jullie meten schoon bij binnenkomst en daarna treedt vervuiling op. Beetje ongeloofwaardig, want het internet kent ook vele schakelmomenten, net als thuis. Het data verhaal is inderdaad geen discussiepunt.
Hoe trek je deze conclusie?
We meten altijd met een CDN in de opstelling. Deze isoleert externe factoren om juist het te meten apparaat te isoleren tijdens de metingn. Wij kunnen dan zelf ruis injecteren of andere zaken manipuleren.
Verkeerde interpretatie mijnerzijds, denk ik, maar verder enigszins abracadabra.
Het lijkt zo te zijn dat overal waar er een conversie van het signaal plaats vindt (upsampling, oversampling, digitaal naar analoog of vice versa, andere bewerking van het digitale signaal, zoals conversie van FLAC naar PCM RAW of WAV) de impact van vervuiling in het elektrische signaal hoorbaar wordt. M.a.w., je moet dat signaal ‘schoonmaken’ voor die plek.
In een streamer gebeurt er een conversie, of een bewerking op het digitale signaal. Het hangt dus helemaal af van de architectuur van de PS Audio Airlens of het elektrische signaal eerst geschoond wordt en ook hoe dat gebeurt.
Ik heb het apparaat nog nooit gehoord, alleen de uitleg gezien, dus het is moeilijk vast te stellen of het vergelijkbaar is of beter is dan een switch met schone stroomvoorziening voor een streamer plaatsen.
Dankjewel voor deze uitleg! Volgens PS audio (eigenaar Paul) is alles wat voor de AirLens zit niet relevant meer. Ik ervaar de AirLens ook als superieur na diverse omzwervingen. De enige vraag die ik nog heb is: kan het nog beter en wie zoekt dat uit?
Als jij blij bent, is het toch goed? En wat weerhoud je ervan zelf dingen te proberen? Je kan toch eens wat lenen van een winkel als je interesse hebt?
Nee, want ik wil graag zekerheid en dacht dat jullie dat tot op de bodem zouden uitzoeken. Daarbij ben ik onkundig.
Zolang wij geen gesubsidieerd of volledig gefinancierd platform zijn is het een illusie als je verwacht dat we alles kunnen vergelijken en tot de bodem uitzoeken. We zijn geen TNO met navenante financiering, helaas.
Verder moet de importeur van PS Audio zo vriendelijk zijn ons een exemplaar ter beschikking te stellen. Wij komen zeer moeizaam aan PS Audio apparatuur (laat ik het maar zo formuleren).
Ben benieuwd of PS audio de uitdaging aandurft. De informatie op hun site is veelbelovend.
Mij niet, eerlijk gezegd.
Het gebeurt vaak dat iemand ons hier in de comments, of via een bericht op het contactformulier, min of meer op wat dwingende wijze aanspreekt dat wij dit of dat moeten testen of onderzoeken en dat minder dan dat een soort van niet geaccepteerd wordt.
Als we dan aangeven dat voor niets de zon weliswaar opgaat, maar dat we met veel te beperkte middelen (lees geld) desondanks de onderzoeksresultaten gratis beschikbaar stellen op onze site, dan wordt het of oorverdovend stil, of mensen geven aan dat we desondanks moeten doen wat ze willen.
Maar bijdragen aan het mogelijk maken van dergelijke onderzoeken, daar mag je dan niet om vragen.
Met warme dank aan de mensen die dat wel doen via Patreon, maar het mogen er nog een paar onsjes meer worden.
Helemaal mee eens! En hoe goed zo’n PS Audio het doet vergeleken met bijvoorbeeld de Uptone Etherregen of helemaal geen regenerator, dat kan ook elders worden gevonden op het internet of zelf uitgeprobeerd. Wat zo goed is aan Alpha is dat jullie ook meer in het algemeen praten en dieper (letterlijk) in de spullen duiken. Zo kan een ieder kiezen wat de beste opzet is voor de portemonnee.
Waar de knip low-end naar high-end zit, daar is vroeger al over gediscussieerd tussen de CEO’s van Roon en Antipodes (die het niet eens werden). Er is wat mij betreft ook geen simpel antwoord, alleen: wat kan mijn portemonnee aan. En jullie zijn een zeer goede hulp daarbij gebleken!
Hoi Jaap, dankjewel voor deze review. Weer met plezier gelezen.
Kan je nog iets zeggen over hoe de Bonn zich verhoudt tot de Matrix switches die je onlangs getest hebt?
Als ik de metingen naast mekaar leg, kan ik daar dan iets uit concluderen? De Bonn scoort gewoon wat beter, minder ruis enz dus in een transparant systeem verdient hij de voorkeur?
Als bezitter van een Network acoustics muon pro, heb ik dan überhaupt nog een switch nodig? Volgens collega Hans Beekhuyzen kan je beter kiezen tussen een passief filter of een switch met voeding en hij verkiest het passieve, net omdat er geen voeding is. Elk apparaat geeft ook weer ruis bij.
Ik zou mijn Roon core weg kunnen houden van de set, en het filter rechtstreeks tussen router en streamer. Misschien eens proberen, mijn Bonn N8 is misschien een zwakke schakel.
Lijkt mij ook, of iets aan het einde van de keten, zoals de AirLens.
We zullen het maar weten als we het uitproberen…
Lagere ruis is altijd beter. Het ligt er wel aan hoe gevoelig je systeem daarvoor is. Ik heb de Matrix en Silent Angel wel in een andere setting getest (kwam door omstandigheden, helaas). Een A/B vergelijk heb ik niet gedaan, dus ik kan niet zeggen hoe dat zou uitpakken. Beide zijn erg goede producten.
Als je een Muon hebt, is dit wellicht niet de juiste route. Wat beter is, ligt aan heel veel zaken. Een superschone lineaire voeidng geeft heel weinig ruis. Een super goede schakelende voeding idem. Zowel de Matrix als de Silent Angel NX zijn schoon.
De Roon Core weghouden is altijd een goed idee. Ook met een high-end switch of een heel goed filter. De N8 komt niet in de buurt van een Matrix of een Bonn NX… sorry… :-).
Geen sorry, bedankt! Ik zou een switch kunnen lenen en het effect uitproberen. Dan weet ik het tenminste. Melco S100 lijkt me ook goed.
Ik heb door toeval eens kort 2 muons gehad en ik zweer je er was nog meer rust.
De Roon core zo “ver” mogelijk weghouden van de rest hielp bij mij ook. Ik heb zelfs een medische isolator tussen die Nucleus One (in gebruik als core) en de bekende Netgear switch geplaatst en daar hielp deze echt!
Ik had daar een tweede muon en ik zeg je er was geen greintje hardheid meer over. De Audes helpt ook natuurlijk. Nu heb ik de meterkast en kabel naar de set aangepakt. Resultaat nog te beluisteren. Ik probeer te weten te komen of ik met een optimale stroomvoorziening en passieve ethernetfilter een zo goed mogelijk resultaat kan halen als met een high end streamer. Nu stream ik via een gemodificeerde raspberry pi streamer in mijn dac.
Hallo Jaap, ik neem aan dat je de switch voor de pc hebt gezet en dan de pasithea en niet zoals aangegeven de pasithea ter vergelijk. Overigens moet je volgens mij wel al je setup perfect op orde hebben. Voor het zelfde geld of minder koop je een hele mooie dac. Of Je koopt er een mooie eindversterker voor .
Hoe kijk jij naar value voor money bij een dergelijke switch.
Verder zou het fijn zijn als je nog eens uitgebreid ingaat op hoe je systeem te aarden. Je spullen optimaal laten werken is de beste investering😉
Ik hoor dit vaker: “voor dit geld kan je ook [ander apparaat] kopen”. Ik denk dat mensen vergeten dat je een ‘super-switch’ koopt als alles al klopt.
Ik ga nog wel een keer in op aarden…dat is best complex.
Ik denk dat een goede switch (of iig je netwerk op orde brengen) net zo belangrijk is als een goede stroomvoorziening. Zonder die randvoorwaarden is het überhaupt uitdagend om een set écht goed te laten klinken. Dus een switch als component zien is eigenlijk niet zo gek.
Dat ben ik helemaal met je eens, maar mogelijk zijn er andere goedkopere opties. Ik heb bv een etherregen en ga dan met glas naar de hifi rose 130. Dat zou ook veel ruis weg moeten houden. En deze totale set is goedkoper dan de hier geteste switch..
Ook de kabels zou je als component kunnen beschouwen als je het echt goed wil doen
Weer een heel stukje. Jullie geven aan dat de set up nog wat getweakt is. Hoe hebben jullie dat gedaan? Ook nog geen duidelijkheid over jullie ‘filtertje’. Ik ben zeer nieuwsgierig. Kunnen jullie eens laten zien hoe een switch geaard moet worden als daar geen voorziening voor is aangebracht. Graag met plaatjes of iets dergelijks. Alpha jullie zijn goed bezig..
De tweak zit hem in de voeding naar de actieve meet-probe. De Sbooster is stiller dan de accu. Dat geeft schonere resultaten.
Een switch zonder toegewijde aarde toch aarden, kan door de behuizing te aarden.