

Inleiding
Inhoud
Elke schakel in de hifi-keten telt. Energie, bronnen, akoestiek, het meubel, de oren… en ook het netwerk. We gaan eens kijken naar een paar verschillende oplossingen. Inclusief single mode en multi mode glasvezel.
In de 21e eeuw is streaming de meest gangbare manier geworden om muziek te luisteren, dit geldt zelfs voor hifi liefhebbers. Als ik zo eens om mij heen luister, dan is de algemene opinie dat het misschien wat makkelijker is om met cd of vinyl een goede geluidskwaliteit te behalen, maar het gemak van streamen en het enorme aanbod dat via streamingdiensten beschikbaar is wint het vaak.
Voor streamen moet je wel wat meer moeite doen om eenzelfde kwaliteit te behalen als bijvoorbeeld de cd, er zijn veel factoren binnen het digitale circuit die de kwaliteit van het uiteindelijke analoge signaal kunnen beïnvloeden. In deze review gaan we er daarvan eentje uitlichten: de netwerkverbinding, en dan wel de bekabelde. Bluetooth is een mogelijkheid, maar omdat een bluetooth receiver zelf veel ruis veroorzaakt is dit voor een goede kwaliteit niet de meest voor de hand liggende keuze. Om de compressie maar even te negeren… die is aanzienlijk.
Ruisniveau
Bij een netwerk voor high fidelity streaming is eigenlijk alles erop gericht om elektrische ruis, die ongewild en onvermijdelijk meereist met de elektrische blokgolf van enen en nullen, zo laag mogelijk te houden. Immers, ruis kan de klok van de streamer of de DAC beïnvloeden met jitter als gevolg. Er zijn meerdere mogelijkheden om dit ruisniveau omlaag te brengen, het meest eenvoudig is een passief filter met vanaf het filter een goede RJ45 kabel naar de streamer. Een andere optie is een hoogwaardige switch en vanaf daar ook weer een goede kabel naar je streamer. De switch kun je dan nog verbeteren met een lineaire voeding en indien de switch en streamer dit toestaan kun je nog een galvanische verbinding creëren met glasvezel.
SFP verbinding en glasvezel
SFP staat voor Small Form-factor Pluggable, de verbinding is ontwikkeld om switches flexibel te maken. Er zijn zowel koper als glasvezel versies van SFP-modules. En ze komen in diverse snelheden.
Pluggable betekent dat je de module kan inpluggen (als de switch er een slot voor heeft). En – afhankelijk van de module – zijn dus diverse kabeltypes mogelijk: singlemode glasfiber, multimode glasfiber, koper (UTP, FTP, S/FTP) en ook bijvoorbeeld direct attach copper (afgekort DAC, ja inderdaad verwarrend).
Zoals bekend is glasvezel erg populair omdat het veel data snel kan doorgeven, en een hoge betrouwbaarheid en stabiliteit heeft. Het voordeel voor ons audiofielen is dat de data worden doorgegeven met licht, waardoor je een galvanische scheiding krijgt en er (nagenoeg) geen elektrische ruis wordt doorgegeven.
Multimode versus Singlemode glasfiber
Wat zijn nu de verschillen tussen multimode en singlemode glasvezel? Multimode heeft een grotere kern, 50 of 62.5 µm, het licht gaat via meerdere paden door de vezel en maakt gebruik van een LED als lichtbron. Multimode is goedkoper dan singlemode en wordt over het algemeen toegepast bij kortere afstanden, minder dan 500 meter. Singlemode heeft een kleinere kern van ~9 µm en het licht gaat via 1 pad recht door de vezel en heeft een laser als lichtbron. Het is duurder dan multimode maar kan tot tientallen kilometers aan afstand overbruggen. Singlemode is in theorie voor ons audiofielen de aan te raden optie, multimode creëert weliswaar ook een galvanische scheiding, maar omdat singlemode een kleinere diameter heeft is er minder interactie van het licht met de wand van de glasvezel en dit leidt tot minder “pulse edge jitter”.

Transceivers
Als je met glasvezel werkt dan maak je altijd gebruik van SFP transceivers, dit zijn de modules die elektra omzetten naar licht en vice versa, best indrukwekkend voor die kleine dingetjes. De transceivers steek je in de SFP aansluiting van bijvoorbeeld de switch en aan de achterkant steek je de glasvezelkabels erin, dit zijn er altijd twee, 1 voor heengaande data en 1 voor retour. De transceivers zijn specifiek voor singlemode of multimode en dus niet uitwisselbaar.
Ik kan me voorstellen dat deze SFP transceivers nog invloed kunnen hebben op de geluidskwaliteit, maar daar is opmerkelijk weinig informatie over te vinden op het internet, nul reviews gevonden en lijkt dus nog wat onontgonnen terrein. De singlemode set die we hier testen van Adott zijn volgens de fabrikant wel speciaal geselecteerd voor audio doeleinden maar daar moeten we het dan ook mee doen.
Direct Attach Copper
Als je kan kiezen voor een galvanische scheiding, waarom zou je dan nog kiezen voor een DAC kabel? Nou, de theorie is als volgt: met glasvezel zul je eerst de data moeten omzetten van elektrisch naar licht en vervolgens weer van licht naar elektrisch, en deze omzettingen zou je misschien liever niet vlak voor je streamer hebben zitten. Een DAC kabel verbinding is minder complex, minder kans op verstoringen, nadeel is dat het geen galvanische scheiding is, je zult het ruisniveau op een andere manier omlaag moeten brengen.















Zeer interessant artikel.
Alpha-Audio is één van de weinigen die dieper ingaan op zulke materie.
Waarvoor dank 😊
Ik heb onlangs een Matrix Audio NT-1 digitaal audio transport aangeschaft omdat die een SFP ingang heeft en een intern NVMe slot waardoor ik m’n (audiofiele) SSD intern kan inbouwen.
M’n internet verbinding loopt dan als volgt:
Telenet router – Cat6 netwerkkabel die in de muur zit – 1ste Cisco Meraki switch – fiber kabel – 2de Cisco Meraki switch – fiber kabel – Matrix Audio NT-1.
M’n Telenet router wordt gevoed door een iFi IPower Elite (schakelende) voeding.
M’n 2 Cisco Meraki switchen zijn aangepast door Audiophool en worden ook gevoed door een iFi iPower Elite voeding.
Als SFP-module gebruik ik 4 Intel FTLX1471D3BCV-IT (single-mode)
Als fiber kabel gebruik ik Corning SMF-28 Ultra Patch Cable (single-mode LC/UPC)
Deze set-up was een schot in de roos.
Ik heb nu de volgende aanpassing gedaan:
Telenet Router – Audioquest Diamond Cat7 netwerkkabel – MikroTik CRS106-1C-5S SFP switch – fiber kabel – 1ste Cisco Meraki – fiber kabel – 2de Cisco Meraki switch – fiber kabel – Matrix Audio NT-1.
De Telenet router en de MikroTik switch worden nu beide gevoed door een LHY AUDIO LPS80 DUAL (Lineaire) voeding.
Ik heb die (goedkope) MikroTik ‘smart’ switch wel ‘dom’ gemaakt. Ik heb die aangeschaft omdat ik nog een 2de fiber aansluiting wilde naar m’n computer.
Nu zit er nog maar één Cat7-kabel in m’n audio setup, wat opnieuw voor een verbetering zorgde.
Ik heb ondertussen ook al andere SFP-modules geprobeerd:
+ Speedy Fiber Audio-Optimized SFP Optical Transceiver|1310nm Single-mode LC Duplex|For Hi-Res Streaming Systems
+ Finisar – FTLF1318P3BTL 1.25Gbs Temperature 1310nm Module (Industrial Grade)
De Finisar SFP-modules gaven bij mij het beste resultaat.
De soundstage wordt dieper en wijder.
Dat is natuurlijk smaakgebonden!
Mijn conclusie is dat (goedkope) fiber kabel met een goede SFP-module DE referentie wordt.
Ik heb zelfs 2 van m’n 3 AQ Diamonds netwerkkabels verkocht 😏
Matrix Audio heeft nu ook een SFP-module in z’n assortiment: MA-SFP-LX-SM1310-LC
Ik ga die mss ook wel eens testen.
Link voor Corning Cable & Audio-Optimized SFP: speedyfiber.com/collections/fiber-optic-hi-fi-audio-system
De Finisar modules heb ik via eBay aangeschaft in Europa zodat ik geen extra douane kosten moest betalen.
Hoi Arno,
Sinds enkele dagen heb ik de beschikking over een Matrix Audio SI-1 network isolator die werkt op basis van de omzetting van het signaal naar fiber en weer terug naar koper. Ik heb hem aangeschaft op hem te vergelijken met de NA Muon pro filter die ik tot nu toe gebruik. Ik heb nog geen definitieve conclusies getrokken, maar hierbij wat opmerkingen. Beide filters (hoewel de MA SI-1 niet echt een filter is) verlagen het ruisniveau aanzienlijk, maar de Muon pro nog iets meer dan de MA SI-1. De MA geeft daarnaast een behoorlijke puch aan de breedte van het podium (conform wat jij constateerd bij fiber). De Muon doet dat niet maar details in de opname laat deze beter horen door zijn nog lahere ruisniveau. Momenteel ben ik aan het testen wat het effect is als ik ze in serie zet, na de audiofiele switch (met ingebouwde ocxo klok en hoogwaardige lineaire voeding) eerst de DI-1 en dan de Muon. Klinkt veelbelovend, maar ik trek pas conclusies na enkele dagen luisteren.
Overigens is de MA SI-1 circa de helft van de prijs van de Muon pro. Het weglaten van de switch overweeg ik vooralsnog niet want eerdere testen hebben voor mij aangetoond dat die cruciaal is.
Groet, Theo
Ha Theo, de MA AI-1 lijkt inderdaad een mooie en betaalbare oplossing om een galvanische scheiding te creeren als je switch en/of streamer geen SFP ingang heeft. Dank voor het delen van je ervaring. Je haalt nu wel alles uit de kast, een mooie switch, galvanische scheiding, passieve filtering en het diretta protocol! ben benieuwd naar je laatste bevindingen. Keep listening and enjoy the music! Arno
Ah, de bekende ‘brievenbus’ soundstage van (veel) glasvezel oplossingen. Ik snap nog steeds niet hoe het kan, maar voor mij is dat op gehoor meestal 1 van de 2 aanwijzingen dat er glasvezel in de netwerkverbinding gebruikt wordt.
( zie de video van de switch test van een paar jaar geleden).
Interessant artikel.
ik heb ook een fiber setje aangeschaft nav jou artikel.
idd het klinkt losser, helderder en gedetaieerder.
ik heb mijn setje bij amazon besteld om het uit te proberen.
ik kan nergens iets vinden over de kwaliteit van bv de sfp modules.
Is hier nog wat te upgraden, en zo ja met welk merk en type hebben jullie de beste ervaringen?
hallo Eric, over de (audio) kwaliteit van sfp modules is opmerkelijk weinig te vinden, alleen wat discussies op fora. ik heb er zelf niet mee geexperimenteerd dus kan er helaas ook niet veel over zeggen.
Bedankt Arno,
dan laat ik het voorlopig wel zo, het is echt een flinke stap vooruit.
Misschien dat er mede lezers zijn die dit wel getest hebben…..
Groet Eric
leuk artikel.
Ik zou deze test willen uitbreiden:
1-Diretta 3 Tier , IP Audio protocol op privè netwerk.
2-Een 10Mhz Masterklok op de switch.
lees het comment van Theo, je bent op je wenken bedient!
Lekker stukje leesvoer en zeer interessant. De meeste van ‘ons’ hebben een (audiofile) switch only audio voor hun streamer staan. Wat mij een tijdje bezig houdt is of de optische scheiding voor of na de switch geplaatst moet worden. Ik heb het beiden geprobeerd en hoor nagenoeg geen verschil maar uiteindelijk er voor gekozen om deze na de switch en voor de streamer te plaatsen. Begrijp ik het goed dat de kwaliteit van de tranceivers afhankelijk is van de voeding en dus bij voorkeur een goede lps?
Graag nog meer van dit stukjes..
de optische scheiding voor of achter de switch kan ik niet beantwoorden want nooit getest maar als je het verschil niet kunt horen, … de oren mogen het uiteindelijk zeggen!. Maar ik kan me voorstellen dat als je de scheiding er voor kiest dat het dan ook weer uitmaakt wat voor kabel je naar de streamer legt, genoeg om mee te puzzelen! de transceivers zijn op zich staande modules die los staan van de LPS, de LPS is er om de switch stabiel zijn werk te laten doen.
Ik heb uiteindelijk geopteerd om het er voor te doen en dan voor de streamer de EE8 switch en dan de ethernet kabel (basis C-Stream van Chord). Op de EE8 heb ik een lineaire voeding gezet. Ben het met je eens dat het verschil tussen er voor of er na niet goed hoorbaar was. Dus ik heb toen met het oog op kabelmanagement (zal voor iedereen verschillend kunnen zijn) gekozen voor er voor.
Waar ik uiteindelijk echt veel verbetering mee behaalde was om ook een iFi Lan iSilencer in mijn Naim ND5 XS 2 te plaatsen. Van alle investeringen was het deze die er in mijn set up boven uitstak gekeken naar de prijs/kwaliteit verhouding.
Ik zou zelf daarom nog wel de iSilencer+ willen proberen, juist vanwege mijn goede ervaring met deze oplossing van iFi.
Ik geloof alleen nog maar in adequate oplossingen aan het einde van de keten, zoals bijvoorbeeld de AirLens van PS Audio. Alles wat je daarvoor doet is, denk ik, niet echt ideaal. Het kan helpen maar is het ooit echt 😕 goed genoeg, is dan de vraag? Maar dat geldt natuurlijk eigenlijk ook weer voor voornoemde streamer. Kortom: ik weet het niet zeker, maar opteer voor een heel goede streamer.
Zeker interessant om te lezen dat ook daar weer zoveel verschil in kan zitten. Ik heb me altijd al afgevraagd hoe het nou kan dat muziek van buiten de speakers lijkt te komen. Dat effect is mij bij iedere upgrade alleen maar groter geworden. Zit dat in de fase reinheid?
Wat een leuke test en helder geschreven uitleg. Dank